Το  βιβλίο ως  ελιξίριο  της  μνήμης ( Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημ. “Σέντρα”)

Κάθε  προσπάθεια  παρουσίασης του “ Βιβλίου “,ως καθοριστικού παράγοντα  διαμόρφωσης  της  εσωτερικής συγκρότησης του ανθρώπου και της κοσμοαντίληψής του , δεν μπορεί παρά να προσκρούει σε μια , φυσική μάλλον , αμφιβολία για την καθολική αποδοχή αυτής της  θέσης .Η σημαντικότητα του Βιβλίου ως είδους ταυτίζεται ευθέως με την ουσία και το ρόλο του. Ο Ν.Καζαντζάκης ¹στα προλεγόμενα του  “..Ζορμπά” προστρέχει  να επισημάνει πως  χρωστά χάρη στον Όμηρο, το Νίτσε και τον Μπερξόν  ,τους οποίους και γνώρισε μέσω της αποτύπωσης της σκέψης και της εμπειρίας τους στο χαρτί, γιατί “του ΄μαθαν…” και τον “πλούτισαν…”. Να λοιπόν ένας καθαρά  θετικός ορισμός  του Βιβλίου ως χώρου διάσωσης ,τουλάχιστον, της πνευματικής εμπειρίας και της μνήμης . Είναι αυτό που ο αγχίνους  Umberto Έκο² θα αποκαλέσει αργότερα φυτική μνήμη  , αντιδιαστέλλοντάς την από την οργανική μνήμη που διασώζει  και διαχειρίζεται ο εγκέφαλός μας . “ Το  Βιβλίο λοιπόν , ως χώρος αποτύπωσης και άρα διάσωσης της εμπειρίας και της  μνήμης” .Πρόκειται για  ορισμό  ικανό  να διαλύσει κάθε πρόσκαιρο επαμφοτερισμό σχετικό με τη σπουδαιότητα του βιβλίου ,αλλά και να διαρθρώσει ένα ισχυρό προβληματισμό, σχετικά με τους τρόπους διάδοσής του ,ιδίως από τους επίσημους φορείς πνευματικής αγωγής ,οι οποίοι έχουν καταστήσει φενακισμένες έννοιες τη φιλαναγνωσία και την πνευματική καλλιέργεια.Μετά λοιπόν από το ,«τι είναι το βιβλίο;>> ακολουθεί το, << πώς μπορεί κανείς να το διαδώσει ;>> αποκαθιστώντας το στη συνείδηση του κοινού που ,εν πολλοίς  εσφαλμένα , το ταυτίζει με την  “ψευτοδιανόηση “  και την επιφατική  σκέψη.Το εγχείρημα για την ανάπτυξη της αναγνωσιμότητας, ισοδυναμεί μάλλον, με την καλλιέργεια μιας συνήθειας υψηλής ποιότητας . Και όπως  συμβαίνει σχεδόν μ΄όλες τις βαρύνοντος  νοηματικού όγκου ενέργειες, έχει το  αφετηριακό της όριο  στα χρόνια της νεότητας .Ο Αριστοτέλης³ με ενάργεια παρατηρεί πως  << οὐ μικρόν οὖν διαφέρει τό οὕτως ἤ οὕτως εὐθύς ἐκ νέων ἐθίζεσθαι…>>(Δεν έχει μικρή σημασία ο εθισμός από την μικρή ηλικία σ΄αυτόν ή τον άλλον τρόπο συμπεριφοράς.. .)και συνεχίζει περιγράφοντας τη δέουσα σκοποθεσία << Διό δεῖ τάς ἐνεργείας ποιάς αποδιδόναι…ἐκ τῶν ὁμοίων ἐνεργειῶν αἱ ἕξεις  γίγνονται>>(Γι΄ αυτό πρέπει να προσδίδουμε ποιότητα στις ενέργειές μας…με την επανάληψη ομοίων ενεργειών διαμορφώνονται οι συνήθειες )Αυτός  λοιπόν , θα έλεγα πως είναι και ο στόχος της δικής μας προσπάθειας στη δημοτική βιβλιοθήκη . Φιλοδοξούμε να παρέμβουμε  προτείνοντας έναν άλλο τρόπο διαχείρισης του ,ελεύθερου έστω ,χρόνου και της καθημερινότητας . Εν τέλει έναν άλλο τρόπο διαχείρισης και κατασκευής της μνήμης και της εμπειρίας.

1. Καζαντζάκης Ν.: “ Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά.”

2. Εκο umberto:Μιλάνο ,23 Νοεμβρίου 1991 (διάλεξη)3. Αριστοτέλης: Ηθικά Νικομάχεια(Β1,78)

Στεφάνου  Γρηγόρης Υπεύθυνος  Δημοτικής  Βιβλιοθήκης Άργους Ορεστικού.

Επαναληπτικό διαγωνισμα στα Αρχαία Ελληνικά Β΄Γυμνασιου

                ΚΕΙΜΕΝΟ 

Ἑρμῆς, γνῶναι βουλόμενος, ἐν τίνι τιμῇ παρ’ ἀνθρώποις ἐστίν, ἧκεν εἰς ἀγαλματοποιοῦ, ἑαυτόν εἰκάσας ἀνθρώπῳ. Καί θεασάμενος ἄγαλμα τοῦ Διός ἠρώτα, πόσου τις αὐτό πρίασθαι δύναται; Τοῦ δέ εἰπόντος, δραχμῆς, γελάσας ἔφη, πόσου τό τῆς Ἥρας; Εἰπόντος δέ, πλείονος, ἰδών καί τό ἑαυτοῦ ἄγαλμα, καί νομίσας, ὡς, ἔπειδή ἄγγελός ἐστι θεῶν καί κερδῶος, πολύν αὐτοῦ παρά τοῖς ἀνθρώποις εἶναι τον λόγον, ἤρετο περί αὐτοῦ. Ὁ δ’ ἀγαλματοποιός ἔφη. Ἐάν τούτους ὠνήση, καί τοῦτον προσθήκην σοι δίδωμι.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Ι 1.Τι περίμενε ο Ερμής να ακούσει και τι διαπίστωσε ;  

 2.Για ποιους λόγους ο Ερμής πίστευε πως το δικό του άγαλμα αξίζει περισσότερο; 

  3.Ποιούς ανθρώπινους χαρακτήρες εκπροσωπεί ο Ερμής στο συγκεκριμένο μύθο και ποιο   δίδαγμα πρέπει να αντλήσουμε απ΄αυτόν;

ΙΙα) Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων που είναι σε παρένθεση.   1.τοῖς …………………..οὐ προσήκει ὕπνος (φύλαξ )   2.Πάρις θαυμάζει τῆς Ἥρας το σχῆμα και τῆς Ἀθηνᾶς την ……………….(ἀσπίς)   3.Χαρακτήρ …………….ἐκ λόγου γνωρίζεται(ἀνήρ)   4.Οἱ στρατιῶται ὑπέμειναν τά τοῦ ………………….ψύχη.(χειμών)   5.Οἱ Πέρσαι ἐνόμιζον τούς ………………….θεούς εἶναι.(ἀστήρ)   6.Παρεῖχε τράπεζαν…………………..πολυτελῶν ἐδεσμάτων.(πλήρης)   7.Τοῦτο ἐδόκει αὐτοῖς ………………….καταφύγιον εἶναι.(ἀσφαλής)   8.Τήν δικαιοσύνην, ὦ………………….,πῶς μαθήσει ἐνθάδε;(παῖς) 

ΙΙβ) Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω φράσεων με τον κατάλληλο τύπο των ρημάτων που είναι σε παρένθεση.1.Ἐάν οὗτοι ……………………..συμμαχεῖν ἡμῖν , ἐπιτρέψομεν αὐτονόμους εἶναι.(βούλομαι,υποτακτική ενεστ.)2.Δικαίως ὀργίζεσθε και αἱ σπονδαί…………………………………….(λύομαι,υποτακτική  παρακειμένου)3.Οἱ Λακεδαιμόνιοι ἀπεκρίναντο ὡς ………………………πρέσβεις.(πέμπω,ευκτική μελλοντα)4.Ἠγγέλθη ὅτι Κῦρος…………………………………(θνήσκω,ευκτική  παρακειμένου)5.Τούς ζυγούς…………………..(λύω,προστακτική αορίστου β΄πληθ) 

ΙΙΙ α)Βρείτε τα αντικείμενα στα παρακάτω παραδείγματα και χαρακτηρήστε τα ρήματα ως μονόπτωτα ή δίπτωτα 1.Τοιούτους κινδύνους ὑπέμειναν οἱ πρόγονοι.–>…………………………2.Οἱ πολίται προσέφερον τοῖς τειχοποιοῖς λίθοις.–>………………………..3.Οὗτοι διδάσκουσιν τους νεανίας δικαιοσύνην.–>…………………………4.Ὁ πατήρ κατέλιπεν ἡμῖν πολλάς οἰκίας.–>…………………………………5.Ὁ κῆρυξ ἀγγέλλει τοῖς Θηβαῖοις–>……………………………… 

ΙΙΙβ) Να αναγνωρίσετε το είδος των προσδιορισμών που υπογραμμίζονται στις παρακάτω  προτάσεις.1.Ἡγεῖτο Ἀρχίδαμος , Λακεδαιμονίων βασιλεύς.2.Ὡρμίσαντο εἰς Σύβοτα , λιμένα τῆς Ἠπείρου.3.Οὗτοι ἦσαν ωφέλιμοι τῆ πατρίδι.4.Καλῶς πράττουσιν οἱ σώφρονες.5.Οἱ γενναῖοι στρατιῶται τῶν Ἀθηναίων μαχόμενοι ἐν Μαραθῶνι ῥαδίως ἐνίκησαν τους πολεμίους.

 ΙVβ) Να σχηματίσετε 4 προτάσεις στη νέα ελληνική χρησιμοποιώντας κάθε φορά μια από τις λέξεις .  άφαντος ,δυσανάγνωστα ,εξαγοράζω ,τόκος .   

Ο καθηγητής Στεφάνου  Γρηγόρης.