ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
……………………………………………………………………………………………..
1.Ευθύνη θεσμών – φορέων κοινωνικοποίησης
2.Ρατσισμός
3.Ανθρώπινα δικαιώματα
Ευθύνη θεσμών – φορέων κοινωνικοποίησης
Οικογένεια: Ανωριμότητα γονέων – χαμηλό πνευματικό επίπεδο, έλλειψη σεβασμού στην προσωπικότητα του παιδιού μέσω καταπίεσης, υπερπροστασίας ή και άκριτου φιλελευθερισμού. Κρίση θεσμού – γονείς με πολλαπλούς και αλληλοσυγκρουόμενους ρόλους, έλλειψη επαφής και επικοινωνίας ανάμεσα στα μέλη – «χάσμα γενεών», εγκλωβισμός των ατόμων – μελών και ιδιαίτερα των γονέων στις απόψεις τους – ενδοοικογενειακές συγκρούσεις. Το σπίτι σήμερα έχει απολέσει σε μεγάλο βαθμό το νόημα της εστίας, η οικία δεν είναι πλέον οικεία και μετατρέπεται σε κέντρο διερχομένων, ενισχύεται η απομάκρυνση από τις οικογενειακές παραδόσεις. Αλλαγή δομής και ρόλων της οικογένειας – νέα θέση της γυναίκας στο οικογενειακό περιβάλλον.
Σχολείο: Απουσία διαμόρφωσης σφαιρικού- ηθικού ανθρώπου, στείρα αποστήθιση γνώσεων, τυποποίηση διδασκαλίας, άγονος εγκυκλοπαιδισμός. Η εκπαίδευση αποκτά κάτι από την ψυχρή και υπολογιστική λογική της τεχνοκρατίας, αδυνατεί να ακολουθήσει τις νέες πνευματικές κατακτήσεις και εξελίξεις, η εκπαίδευση διδάσκει, αλλά δεν εμπνέει, οδηγεί στην εκμάθηση και όχι στη μάθηση. Η μηχανική παρακολούθηση μαθημάτων προσφέρει γνώση χρησιμοθηρική και εμπορευματοποιημένη, που δεν απελευθερώνει αλλά αντίθετα οδηγεί σε ποικίλες αρνητικές καταστάσεις. Στόχος -πανάκεια γίνεται το πτυχίο, έλλειψη υποδομής για την καλλιέργεια ενδιαφερόντων και την ομαλή κοινωνικοποίηση των νέων.
ΜΜΕ: Ανευθυνότητα λειτουργών, παραπληροφόρηση – προπαγάνδα, τα ΜΜΕ, αντί να είναι κανάλια ιδεολογίας, γίνονται τα ίδια ιδεολογία. Εμπορευματοποίηση των μέσων με στόχο την αποκλειστικότητα και το κέρδος -διαβρώνεται ο χαρακτήρας τους ως φορέων κοινωνικοιπολιτικής αγωγής. Καταιγισμός μηνυμάτων-σύγχυση, δημιουργείται μια ιδιότυπη μάζα αμέτοχων – συμμετεχόντων, που ουσιαστικά δεν αναβαθμίζονται πνευματικά. Προβολή αρνητικών προτύπων (π.χ. επιτυχημένος άνθρωπος είναι όποιος έχει. άφθονα οικονομικά μέσα, η βία που προβάλλεται μέσω της δραματοποίησης της σχετικής ειδησεογραφίας ή της ηρωοποίησης αντικοινωνικών τύπων), ώστε αρκετά συχνά εκτοπίζονται θετικά υποδείγματα ζωής από τα ΜΜΕ.
Γλωσσομάθεια
Ορισμός.Γλωσσομάθεια είναι η γνώση μιας ή περισσότερων ξένων γλωσσών. Η σημασία της.ü Η γλωσσομάθεια συμβάλλει στην πνευματική καλλιέργεια του ατόμου:Ø η μελέτη μιας ξένης γλώσσας δημιουργεί νέους ορίζοντες στον πνευματικό κόσμο. Τα εκφραστικά μέσα, ο λεξιλογικός πλούτος διευρύνουν το γνωστικό πεδίο και εμπλουτίζουν τη σκέψη Ø παράλληλα, η εκμάθηση της γραμματικό-συντακτικής δομής μιας άλλης γλώσσας και η σχετικές ασκήσεις αναπτύσσουν την κριτική ικανότητα του μαθητή.ü Η γνώση ξένων γλωσσών καθίσταται αναγκαία για την αναβάθμιση του μορφωτικού επιπέδου ενός νέου, γιατί:Ø η σύνθεση μιας επιστημονικής εργασίας (όπως η πτυχιακή, η μεταπτυχιακή, η διατριβή κ.λ.π.) απαιτεί την αξιοποίηση της διεθνούς βιβλιογραφίας.Ø η φοίτηση σε πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού προϋποθέτει την ουσιαστική γνώση ξένης γλώσσας.Ø παράλληλα, η γνώση μιας άλλης γλώσσας παρέχει στον άνθρωπο τη δυνατότητα να γνωρίσει καλύτερα την εθνική του γλώσσα, με τη συγκριτική εξέταση και τη συνειδητοποίηση της μοναδικότητας.ü Η γνώση μιας ξένης γλώσσας διευρύνει τις επαγγελματικές δυνατότητες του ατόμου:Ø παρέχει στον επαγγελματία τη δυνατότητα να παρακολουθεί σεμινάρια σε διεθνείς συναντήσεις που αφορούν την πληρέστερη κατάρτιση του στο αντικείμενο της απασχόλησης του. Ευνοεί την απρόσκοπτη επαγγελματική επαφή και διευρύνει το πλαίσιο των συναλλαγών, ιδιαίτερα στη σύγχρονη εποχή της παγκοσμιοποίησης.Ø η επαρκής γνώση μιας ξένης γλώσσας συνιστά αναγκαίο επαγγελματικό εφόδιο, για να αναλάβει το άτομο μια εργασιακή θέση ή να ανελιχθεί στον τομέα της απασχόλησης του. Ø προσφέρει νέες θέσεις εργασίας. Δημιουργεί μια σειρά επαγγελμάτων, όπως δασκάλους ξένων γλωσσών.ü Η γλωσσομάθεια ευνοεί τη βαθύτερη επικοινωνία μεταξύ των λαών και διαμορφώνει πνεύμα οικουμενικής συνείδησης:Ø με την άμεση πληροφόρηση αποτρέπεται οποιαδήποτε παραμόρφωση της πραγματικότητας και διαμορφώνεται μια σφαιρική άποψη, που αντιστοιχεί περισσότερο στην αλήθεια.Ø ο άνθρωπος μπορεί να έχει μια ουσιαστική επαφή με τον τρόπο σκέψης, τη νοοτροπία, την ευρύτερη κουλτούρα ενός λαού. Η επαφή αυτή τον βοηθά να απαλλαγεί από προκαταλήψεις και προϊδεασμούς. Ø το άτομο μπορεί να εντρυφήσει στις πτυχές της ιστορίας, της λογοτεχνίας και, ευρύτερα, του πολιτισμού των άλλων λαών .ü Εμπλουτίζει την αισθητική του με στοιχεία από την καλλιτεχνική δημιουργία των άλλων λαών και διευρύνει τις ψυχαγωγικές επιλογές, γιατί με την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας ο άνθρωπος μπορεί να:Ø απολαμβάνει με άμεσο τρόπο -χωρίς την, ενδεχομένως, παραμορφωτική διαμεσολάβηση του μεταφραστή- την καλλιτεχνική δημιουργία αλλόγλωσσων χωρών (τραγούδι, κινηματογράφος, λογοτεχνική παραγωγή κ.λ.π.)Ø κατανοεί την αισθητική ιδιαιτερότητα του εθνικού πολιτισμού και τα στοιχεία που τον διαφοροποιούν ü Η γλωσσομάθεια επιδρά ευεργετικά στην ψυχολογία του ανθρώπου: Ø τονώνει την αυτοπεποίθηση του η συναίσθηση πως μπορεί, χωρίς συμπλέγματα κατωτερότητας, να επικοινωνεί και να συναλλάσσεται απρόσκοπτα και ισότιμα με τους πολίτες άλλων χωρών. Ø αντιμετωπίζει με μεγαλύτερη αισιοδοξία το επαγγελματικό του μέλλον, γιατί διαθέτει το εφόδιο μιας ξένης γλώσσας, που θεωρείται απαραίτητο προσόν στο ιδιαίτερα ανταγωνιστικό εργασιακό περιβάλλον της εποχής μας.ü Η ανάπτυξη του τουρισμού και η καθιέρωση των ταξιδιών ως μέσου ψυχαγωγίας επιβάλλουν τη γνώση των ξένων γλωσσών, για να είναι δυνατή η επικοινωνία με τους άλλους λαούς.ü Συμβάλλει στην ανάπτυξη της οικονομίας. Επιτρέπει το άνοιγμα των αγορών, τη μεγιστοποίηση της παραγωγής, τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, λόγω του οικονομικού ανταγωνισμού. Δημιουργείται μια παγκόσμια αγορά.ü Το άτομο εμπλουτίζει τις αξίες του, προωθεί την ειρήνη και τη δημοκρατία ü Η παγκοσμιοποίηση της ζωής, απαιτεί επιστημονική, επαγγελματική και οικονομική διεθνή ενημέρωση. Αρνητικά της γλωσσομάθειας:ü Η ανάλωση μεγάλου χρόνου για την εκμάθηση ξένων γλωσσών σε βάρος της καλλιέργειας της εθνικής γλώσσας.ü Η συμπλεγματική διάθεση που μπορεί να δημιουργηθεί από τις κυριαρχούσες γλώσσες, όπως είναι σήμερα η αγγλική. Μια τέτοια διάθεση προκαλεί την ξενομανία και το μιμητισμό. ü Ο κίνδυνος αλλοτρίωσης της εγχώριας γλώσσας, όταν σε ορισμένες εκφράσεις υποκαθίσταται από ξενικούς όρους, ενώ υπάρχουν αντίστοιχοι στη γλώσσα μας.ü Η γλώσσα κάθε λαού είναι φορέας του πολιτισμού του. Επομένως, υπάρχει ο κίνδυνος έμμεσης και άκριτης/ υποσυνείδητης υιοθέτησης των αξιών, των αντιλήψεων, της νοοτροπίας κ.λ.π. ενός άλλου πολιτισμού, που μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο στη γλωσσική αλλά και στην πολιτιστική παραμόρφωση μιας χώρας. Η γλωσσομάθεια είναι πιο αναγκαία σε έναν Έλληνα, γιατί:ü Η χώρα μας είναι πληθυσμιακά μικρή.ü Οι Έλληνες ταξιδεύουν συχνά σε ξένες χώρες.ü Η βιβλιογραφία μας δεν είναι αρκετά αναπτυγμένη και, επομένως, ο μελετητής είναι ανάγκη να χρησιμοποιεί ξένη βιβλιογραφία για την επιστημονική του κατάρτιση. Για τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται σε ξένη χώρα, η εκμάθηση της γλώσσας της είναι ιδιαίτερα αναγκαία, γιατί:ü Διευκολύνει την εύρεση ή την επιλογή μιας καλύτερης εργασίας.ü Βοηθά την ενσωμάτωση τους στη νέα κοινωνική πραγματικότητα.ü Ευνοεί την επαφή τους με τον πνευματικό πολιτισμό της ξένης χώρας. Γλώσσα και έθνος.«…Γλώσσα και πατρίδα είναι το ίδιο. Να πολεμά κανείς για την πατρίδα του ή για την εθνική του γλώσσα, ένας είναι ο αγώνας. Πάντα αμύνεται περί πάτρης».Γ. Ψυχάρη «Το ταξίδι μου»Κάθε έθνος έχει τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που το διαφοροποιούν από τα άλλα. Αυτά αποτελούν την εθνική του ταυτότητα. Αν ένα έθνος θέλει να διατηρεί την εθνική του ανεξαρτησία και την ιδιαίτερη υπόσταση του, πρέπει να διατηρεί τα στοιχεία της εθνικής του ταυτότητας. Διαφορετικά, η απώλεια των στοιχείων αυτών θα οδηγήσει νομοτελειακά στην υποτέλεια. Πρωταρχικό στοιχείο εθνικής ταυτότητας είναι, φυσικά, η γλώσσα. Ειδικά για τη χώρα μας, η διατήρηση και καλλιέργεια της, έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού: Ø ομιλείται μόνο στην Ελλάδα, Ø έχει το δικό της αλφάβητο, Ø έχει ιδιαιτερότητα και δε μοιάζει με άλλη.Η γλώσσα, άλλωστε, είναι έκφραση του πολιτισμού μιας χώρας. Όταν λοιπόν αυτή χάνεται ή αλλοιώνεται, τότε αποκόπτεται κάθε δυνατότητα πρόσβασης στο παρελθόν και στον πολιτισμό μας. Αυτή εκφράζει τα ήθη, τα έθιμα, η νοοτροπία και η παράδοση ενός τόπου. Είναι εύλογο λοιπόν πως σε μια εποχή «έμμεσης αποικιοκρατίας», όπου τα οικονομικά εύρωστα κράτη συρρικνώνουν τον πολιτισμό μιας χώρας με ασθενέστερη οικονομία, η μόνη ίσως δικλείδα ασφαλείας, είναι η διατήρηση της πολιτιστικής μας ιδιαιτερότητας.
ΓΛΩΣΣΑ
Η σημασία της.
ü Συνιστά στοιχείο της πνευματικής συγκρότησης του ανθρώπου
Ø η σκέψη και η γλώσσα είναι αλληλένδετες, εκφράζουν το επίπεδο της πνευματικής κατάστασης του ατόμου.
Ø είναι φορέας ιδεών και πεποιθήσεων.
Ø παρέχει τη δυνατότητα ικανοποίησης της φιλομάθειας του, η μελέτη της γλώσσας διευρύνει τους γνωστικούς ορίζοντες του.
Ø η βαθιά γνώση και ο χειρισμός της βοηθά το άτομο να αντιλαμβάνεται, αλλά και να εκφράζει έννοιες, στοχασμούς.
Ø συμβάλλει στην άνοδο του μορφωτικού επιπέδου των ατόμων, γιατί διευρύνει τους πνευματικούς τους ορίζοντες με την ανάλυση των γλωσσικών κανόνων, που συνιστούν άσκηση των νοητικών λειτουργιών.
Ø μπορούν να εμβαθύνουν στο περιεχόμενο των λογοτεχνικών κειμένων.
Ø καθίστανται ικανά να εκφράζονται με σαφήνεια, ακριβολογία και λιτότητα, αποφεύγοντας τους ανούσιους πλατειασμούς και τις περιττές αναφορές.
Ø αναπτύσσουν τη συλλογιστική τους ικανότητα και τη δυνατότητα τους να επιχειρηματολογούν με ευκρίνεια και πειθώ.
ü Σημαντικός ο ρόλος της στην πολιτική ζωή
Ø με τη γλώσσα οι άνθρωποι εκθέτουν τις ιδεολογικές τους θέσεις, ανταλλάσσουν πολιτικές απόψεις, επιχειρηματολογούν, συναινούν σε πολιτικά ζητήματα ή διαφοροποιούνται.
Ø με την ορθή χρήση της οι πολίτες διατυπώνουν τις απόψεις τους με την αναγκαία ευκρίνεια και πειθώ.
Ø η βαθιά γνώση της βοηθά στην αποκάλυψη της δημαγωγικής πολιτικής και της λαϊκιστικής ρητορείας, που χρησιμοποιεί τη γλώσσα ως μέσο χειραγώγησης και εξαπάτησης των πολιτών.
ü Στο πλαίσιο της κοινωνικής ζωής
Ø η διαδικασία κοινωνικοποίησης των ατόμων στηρίζεται στη γλώσσα. Όσο πιο πλούσια σε περιεχόμενο, έκφραση σκέψεων, συναισθημάτων είναι μια γλώσσα, ανάλογη είναι και η ποιότητα της κοινωνικοποίησης.
Ø αποτελεί μέσο επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών και απόψεων.
Ø με το διάλογο τα άτομα προσεγγίζουν το ένα το άλλο, κατανοούν τις αντιτιθέμενες απόψεις τους και μπορούν να συνθέσουν τις αντιθέσεις τους. Έτσι, συνεννοούνται και επιλύουν τις διαφορές τους.
Ø η γλώσσα αποτελεί για την κάθε κοινότητα βασικό ενοποιητικό στοιχείο. Είναι ένας από τους σημαντικότερους δεσμούς που ενώνει τα μέλη της κοινωνικής ομάδας.
ü Η γλώσσα συνιστά σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής και εθνικής ταυτότητας ενός λαού:
Ø μέσω αυτής (γραπτός και προφορικός λόγος) διασώζεται η πολιτιστική κληρονομιά τα γράμματα, τα ήθη, έθιμα, η λαϊκή δημιουργία μέσο της γλώσσας μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Βοηθά, έτσι, ένα λαό να συνειδητοποιήσουν την πολιτιστική και εθνική τους ταυτότητα και αποτελεί θεσμό συνοχής ενός έθνους.
Ø η γλώσσα είναι το βασικό «όχημα» μεταφοράς της συλλογικής μνήμης, της ιστορικής και της πολιτιστικής. Η γλώσσα συνιστά σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής και εθνικής ταυτότητας ενός λαού.
ü Ως μέσο έκφρασης συναισθημάτων ευνοεί την ψυχική επαφή και τη βαθύτερη επικοινωνία των ανθρώπων, γιατί:
Ø δεν εξαντλείται στην απλή μετάδοση πληροφοριών, αλλά είναι φορέας συναισθημάτων και αξιών των ατόμων ή των κοινωνικών ομάδων.
Ø αποτελεί το κύριο μέσο με το οποίο οι άνθρωποι εξωτερικεύουν τις σκέψεις ή επιθυμίες τους και εκδηλώνουν τη συμπαράσταση, τη χαρά, τη λύπη και άλλα προσωπικά συναισθήματα.
ü Ο τρόπος χρήσης του γλωσσικού κώδικα επικοινωνίας αποκαλύπτει πτυχές της προσωπικότητας του ατόμου:
Ø η συγκινησιακή / συνυποδηλωτική χρήση της γλώσσας επιμαρτυρεί τη συναισθηματική φόρτιση του πομπού.
Ø η αναφορική / λογική (δηλωτική) χροιά καταδεικνύει την ορθολογική προσέγγιση των πραγμάτων.
Ø η εικονοποιία αναδεικνύει τη δημιουργική λειτουργία της φαντασίας.
ü Σημαντική η συμβολή της στη διεθνή ζωή. Με τη γλωσσομάθεια:
Ø διευκολύνεται η απρόσκοπτη επικοινωνία των λαών. Αίρονται, έτσι, ορισμένες τεχνητές αντιθέσεις ή διαφορές μέσω της συνεννόησης και της αλληλοκατανόησης.
Ø υλοποιείται κάθε μορφή συνεργασίας σε όλα τα επίπεδα της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής.
Αίτια κρίσης της γλώσσας.
ü Η γενικότερη κρίση και δυσλειτουργία της παιδείας:
Ø ο τεχνοκρατικός, εξειδικευτικός της χαρακτήρας δε συμβάλλει στην ευρύτερη πνευματική καλλιέργεια, συστατικό στοιχείο της οποίας είναι η άρτια γλωσσική κατάρτιση και η συνακόλουθη ορθή χρήση του λόγου.
Ø η κακή οργάνωση της γλωσσικής διδασκαλίας έχει ως συνέπεια ο μαθητής να μην κατανοεί γλωσσικά στοιχεία ούτε να αφομοιώνει το γλωσσικό πλούτο των λογοτεχνικών κειμένων.
ü Τα ΜΜΕ και κυρίως η τηλεόραση, στα οποία κυριαρχούν:
Ø η υποχώρηση του λόγου έναντι του ήχου και της εικόνας, που περιορίζουν το λεξιλογικό πλούτο.
Ø τα χαμηλής ποιότητας προγράμματα, που δεν εμπεριέχουν πλούσιο λόγο, ούτε αναδεικνύουν ευρύτερα πνευματικά ενδιαφέροντα.
Ø η διαφήμιση με τη συνθηματική χρήση της γλώσσας, το πλήθος των ξενικών στοιχείων, την ασυνταξία, τους κακόσχημους νεολογισμούς κ.λ.π
Ø η «υπερκατανάλωση» τηλεοπτικού θεάματος περιορίζει την ανθρώπινη επικοινωνία, την ανάγνωση βιβλίων.
ü Οι αξίες του συγχρόνου ανθρώπου, κυρίαρχο στοιχείο συνιστά η ταύτιση του «έχειν» με το «είναι».
ü Η επιδίωξη του υλικού ευδαιμονισμού συνεπάγεται την έλλειψη του ελεύθερου χρόνου και της διάθεσης για γνήσια ψυχαγωγία (π.χ. βιβλίο), που προϋποθέτει πνευματικό μόχθο.
ü Η ποιότητα των ανθρωπίνων σχέσεων:
Ø οι σχέσεις είναι τυπικές και συμβατικές ή απλώς «οικονομικές», συνιστούν μια απρόσωπη επικοινωνία που εξυπηρετεί μόνο τις αναγκαίες συναλλαγές.
Ø η φτωχή σε συναισθήματα επικοινωνία εκφράζεται με λεξιλογική πενία.
ü Η πολιτική ζωή:
Ø οι λαϊκίστικες, δημαγωγικές, συνθηματικές εκφράσεις, η «ξύλινη» γλώσσα που δεν παράγει προβληματισμούς, αντίθετα αναπαράγει το δογματισμό.
Ø η απουσία πολιτικού προβληματισμού δεν καλλιεργεί την έφεση για ανάγνωση πολιτικών κειμένων και βιβλίων.
ü Η τεχνολογική εξέλιξη και η επίδραση των αναπτυγμένων χωρών, κυρίως σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης έχουν ως συνέπειες:
Ø την επιβολή της ξενόγλωσσης ορολογίας για τα εισαγόμενα τεχνολογικά επιτεύγματα, μερικά από τα οποία δύσκολα αποδίδονται στην ελληνική γλώσσα.
Ø την εισβολή πολλών ξενικών γλωσσικών στοιχείων (από τα ΜΜΕ, τη διεθνική τέχνη, όπως είναι η μουσική, ο κινηματογράφος κ.λ.π.) που χρησιμοποιούνται μάλιστα στην καθημερινή επικοινωνία.
Πώς μπορεί να καλλιεργηθεί μια άρτια γλωσσικά έκφραση των νέων.
ü Η οικογένεια να:
Ø παρέχει τα κατάλληλα πνευματικά ερεθίσματα στα νεαρά μέλη της, γεγονός που θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο τις επιλογές τους.
Ø ασκεί ορθή γλωσσική αγωγή, κυρίως μέσα από τον ορθό λόγο της καθημερινής επικοινωνίας και το διάλογο.
Ø καλλιεργεί την αγάπη για το βιβλίο και όχι απλώς τη χρησιμοθηρική αντίληψη που οδηγεί στην επαγγελματική αποκατάσταση.
ü Η εκπαίδευση οφείλει να:
Ø καταστήσει γνωστή τη γλώσσα σε όλη την ιστορική της διαδρομή και να αναδείξει με ελκυστικό και προσιτό τρόπο το λεξιλογικό της πλούτο.
Ø αναβαθμίσει τα γλωσσικά μαθήματα και να επιδιώξει την ορθή διδασκαλία της γλώσσας χωρίς πνεύμα σχολαστικισμού ή τυπολατρίας, αλλά με σύγχρονους τρόπους και με συγγράμματα ανανεωμένα.
Ø δημιουργήσει ένα πνευματικό περιβάλλον που θα ευνοεί την πνευματική αναζήτηση και το διάλογο.
ü Η πολιτεία πρέπει να:
Ø εμπλουτίσει τις βιβλιοθήκες με νέα βιβλία, ικανά να προσελκύσουν ένα μεγάλο μέρος των πολιτών και να καλλιεργήσουν τη φιλαναγνωστική διάθεση της ευρύτερης κοινωνίας.
Ø μεριμνήσει για την καταπολέμηση του αναλφαβητισμού μέσα από ειδικά προγράμματα, όπως αυτά της λαϊκής επιμόρφωσης, των ανοιχτών πανεπιστημίων κ.λ.π.
ü Τα ΜΜΕ επιβάλλεται να:
Ø χρησιμοποιούν ορθά τη γλώσσα στη διαδικασία σύνταξης των κειμένων και στη μετάδοση ειδήσεων. Να αποφεύγουν τον εντυπωσιοθηρικό λόγο, τις εξεζητημένες ή λαϊκίστικες εκφράσεις που λειτουργούν παραμορφωτικά στο περιεχόμενο της γλώσσας.
Ø συμπεριλάβουν στο πρόγραμμα τους ειδικές εκπομπές, σχετικές με τη γλώσσα, μεταξύ αυτών και εκείνες που συνδυάζουν τη γλωσσική άσκηση με την ψυχαγωγία.
Ø περιορίσουν τις ξενόγλωσσες τηλεοπτικές σειρές ή να τις μεταγλωττίσουν.
Ø αναβαθμίσουν, γενικότερα, τα προγράμματα τους, ώστε να αναδεικνύουν πνευματικά ενδιαφέροντα και να συμβάλουν στην πνευματική καλλιέργεια του δέκτη.
ü Οι πνευματικοί άνθρωποι, ως φορείς πνευματικής ακτινοβολίας, οφείλουν να:
Ø παρέχουν πνευματικά ερεθίσματα, απαλλαγμένοι από το πνεύμα του ελιτισμού και του αναχωρητισμού.
Ø αναλάβουν πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της γλωσσικής έκφρασης του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου είτε μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος είτε με άλλους πνευματικούς θεσμούς.
ü Το άτομο πρέπει να:
Ø συνειδητοποιήσει την αξία της γλώσσας για την ορθή έκφραση σκέψεων και συναισθημάτων και τη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας. Μέσω της αυτομόρφωσης και της αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου για ανάγνωση βιβλίων μπορεί να βελτιώσει σε σημαντικό βαθμό τη γλωσσική του κατάρτιση.
Ø προβεί σε νέα ιεράρχηση αξιών σύμφωνα με την οποία η πνευματική καλλιέργεια θα αποτελεί μείζονα προτεραιότητα του.
Το γλωσσικό ιδίωμα των νέων.
Χαρακτηριστικά:
ü Φτωχό και επηρεασμένο από τις ξένες γλώσσες λεξιλόγιο, πολλές στερεότυπες εκφράσεις, ασυνταξίες, συνοπτική ή και συνθηματική εκφορά, νεολογισμοί, σημασιολογικές αποκλίσεις.
Αίτια.
ü Η διγλωσσία καταδυνάστευσε για εκατόν πενήντα χρόνια τον ελληνικό λαό.
Ø Η επιβολή της καθαρεύουσας ως επίσημης γλώσσας του κράτους δημιούργησε γλωσσικό χάος.
ü Στην εποχή μας κύρια πηγή πληροφόρησης θεωρείται η εικόνα.
Ø Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και η διαφήμιση περιορίζουν το ρόλο της γλωσσικής επικοινωνίας.
ü Οι έφηβοι ρέπουν προς την ξενομανία.
Ø Υιοθετούν με μεγάλη ευκολία ξένα πρότυπα ζωής και κατ` επέκταση χρησιμοποιούν και ξένες λέξεις αντί των αντίστοιχων ελληνικών.
ü Οι σημερινοί νέοι επιδιώκουν να διαφοροποιηθούν από τους ενηλίκους με κάθε τρόπο.
Ø Χρησιμοποιούν, ανάμεσα στ` άλλα και τη γλώσσα, για να ξεχωρίσουν.
ü Η νεολαία της εποχής μας αποφεύγει την ανάγνωση βιβλίων και εφημερίδων.
Ø Δεν πλουτίζουν το λεξιλόγιο τους ούτε βιώνουν την ελληνική γλώσσα σ` όλο της το φάσμα.
Συνέπειες.
ü Η αποδιοργάνωση της γλώσσας δεν επιτρέπει τη σαφή διατύπωση σκέψεων και συναισθημάτων.
ü Παρεμποδίζεται η επικοινωνία. Δημιουργείται σύγχυση, καθώς παρερμηνεύονται συχνά οι απόψεις των νέων.
ü Περιορίζεται κύρια ο πραγματικός, ουσιαστικός διάλογος.
ü Δεν αναπτύσσεται η κριτική ικανότητα ούτε και η προσωπικότητα των ατόμων.
ü Η διάβρωση της εθνικής γλώσσας αμβλύνει την εθνική συνείδηση.
ü Διευκολύνεται η οικονομική και πολιτική εξάρτηση από άλλες χώρες.
Τρόποι αντιμετώπισης.
ü Καθοριστικός θα αποδειχθεί ο ρόλος της εκπαίδευσης.
Ø Αύξηση ωρών γλωσσικής διδασκαλίας. Διδασκαλία της γλώσσας με σύγχρονες μεθόδους. Επιμορφωτικά σεμινάρια για τους εκπαιδευτικούς.
Ø Γνωριμία των μαθητών με το εξωσχολικό βιβλίο.
Ø Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης μπορούν να συμβάλλουν αποφασιστικά στην άμβλυνση του προβλήματος.
Ø Φιλολογική επιμέλεια άρθρων-δελτίων ειδήσεων.
Ø Επιμόρφωση δημοσιογράφων-διαφημιστών. Άρθρα – εκπομπές για τη γλώσσα.
ü Οι πρωτοβουλίες της πολιτείας θα συντελέσουν στη δημιουργία της κατάλληλης υποδομής.
Ø Δημιουργία βιβλιοθηκών σ` όλα τα σχολεία της χώρας.
Ø Πολιτιστικά κέντρα για ανάλογες δραστηριότητες.
ü Η ποιότητα της ζωής μας καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την ποιότητα του μέσου επικοινωνίας, της γλώσσας.
