ΣΤΕΦΑΝΟΥ Z. ΓΡΗΓΟΡΗΣ φιλολογία + διδασκαλία

Μορφές ρατσισμού.Σε σχέση με τους λαούς (φυλετικός ρατσισμός)ü  Φυλετικός: διάκριση ανάλογα με το χρώμα (μαύροι – λευκοί, ινδιάνοι).ü  Εθνικός: π.χ. Εβραίοι – Γερμανοί (Χίτλερ) – θεωρία Τσάμπερλεν περί Αρίας φυλής ü  Θρησκευτικός: Μουσουλμάνοι – Χριστιανοί, Εβραίοι – «ο περιούσιος λαός».ü  Ανωτερότητα δυτικών κρατών έναντι των χωρών του Τρίτου Κόσμου.ü  Καταπίεση των μειονοτήτων σε κράτη ή λαών με διαφορετικά χαρακτηρι­στικά.Σε σχέση με άτομα ή ομάδες (κοινωνικός ρατσισμός)ü  Αυτός εκδηλώνεται απέναντι σε: ομοφυλόφιλους, ναρκομανείς, πόρνες, φο­ρείς ΑΙDS, άτομα με ειδικές ανάγκες, γυναίκες (διαφορετικός τρόπος αντιμε­τώπισης τους στο επαγγελματικό, οικογενειακό, και κοινωνικό περιβάλλον), μαθητές (καλοί – κακοί ανάλογα με τη βαθμολογία), επαγγέλματα (πνευματι­κά – χειρωνακτικά).ü  Επίσης, μπορεί να αφορά στο πνευματικό επίπεδο, την οικονομική κατάστα­ση, τη δυνατότητα κατανάλωσης, την ιδεολογία, την εν­δυμασία, τον τρόπο ομιλίας και διασκέδασης, την κατοχή τίτλου σπουδών κ.λπ. Αίτια ρατσισμού.ü  Πνευματική ένδεια – προσωπικά συμπλέγματα.ü  Κρίση αξιών – ηθική χαλάρωση – ενίσχυση του απ` το ατομικιστικό πνεύμα της εποχής μας.ü  Προκαταλήψεις – στερεότυπα.ü  Οικονομικά συμφέροντα (π.χ. οικονομική εκμετάλλευση τριτοκοσμικών χω­ρών). Σήμερα μάλιστα ενισχύεται λόγω του υλιστικού – καταναλωτικού πνεύματος.ü  Πολιτικές σκοπιμότητες (π.χ. επεκτατικές βλέψεις – Χίτλερ).ü  Κρίση φορέων αγωγής – έλλειψη ανθρωπιστικής παιδείας.ü  Αρνητικά πρότυπα απ’ τα ΜΜΕ (π.χ. ανώτερος απ` τους άλλους αυτός που έχει πολλά υλικά αγαθά κ.λπ.).ü  Οι πολιτικοί εντείνουν τον κομματικό και τον πολιτικό ρατσισμό, υψώνουν διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στους πολίτες, ώστε τους μετατρέπουν σε φανατικούς οπαδούς (ψηφοθηρικοί λόγοι, ωφελιμιστι­κό πνεύμα).ü  Ξενοφοβία. Τροφοδοτείται από τη γενικότερη οικονομική κρίση (ανεργία, ανισοκατανομή πλούτου), και συχνά, εμφανίζεται να εξαρτάται απ’ την αθρόα εισβολή μεταναστών, ειδικά σήμερα, όπου μετά την κατάρρευση των σοσια­λιστικών καθεστώτων της ανατολικής Ευρώπης, το φαινόμενο της μετανά­στευσης παρουσιάζεται έντονο.ü  Θρησκευτικός ή και εθνικός φανατισμός (π.χ. Ισλάμ – Δύση).ü  Καταστάσεις ή αντιλήψεις που διαμορφώνονται μέσα από την ανάμνηση ιστορικών γεγονότων.ü  Η αποξένωση και η ανωνυμία της ζωής στις πόλεις ευνοούν την εμφάνιση φαινομένων κοινωνικής νοσηρότητας όπως ο ρατσισμός, γιατί δεν υπάρχει κοινωνική συνείδηση και αλληλοσεβασμός.ü  Ανεργία, αδικία και ανισότητα είναι φαινόμενα που σήμερα γνωρίζουν έξαρση, δημιουργούν εντάσεις και αντιδράσεις και εντείνουν τον κοινωνικό ρατσισμό. Συνέπειες ρατσισμού.ü  Ανισότητες στην εκπαίδευση – εύκολη η χειραγώγηση των θυμάτων του ρα­τσισμού.ü  Εκμετάλλευση, παραβιάσεις, σκανδαλώδεις ενέργειες, υποκρισία.ü  Βία – εγκληματικότητα,ü  Απουσία υγιούς δημοκρατίας λόγω έλλειψης ίσων ευκαιριών για διάλογο, συμμετοχή στα κοινά και πολυφωνία.ü  Ανασφάλεια – άγχος (για τα θύματα του ρατσισμού).ü  Εθνικισμός – πυροδότηση πολέμων και συγκρούσεων.ü  Δε συμβάλλουν όλοι στο βαθμό που θα μπορούσαν στην οικονομική ανά­πτυξη της χώρας. Η κοινωνία δεν αξιοποιεί εξολοκλήρου το δημιουργικό της δυναμικό.ü  Απουσία συνεργασίας, αλληλεγγύης και κοινωνικοπολιτικής συνείδησης -έλλειψη ανθρωπισμού.ü  Διεύρυνση χάσματος μεταξύ αναπτυγμένων χωρών και μη («κοινωνία δύο τρίτων»),ü  Μειονότητες που ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης κ.λπ. Τρόποι αντιμετώπισης ρατσισμού.Απ` το άτομοü  Ευαισθησία – κατανόηση, ανεκτικότητα, σεβασμός στο διαφορετικό.ü  Αυτοκριτική για να οδηγηθούμε στην αυτογνωσία και να συνειδητοποιήσου­με την ισοτιμία μας με τους άλλους.ü  Διάλογος, άνοιγμα προς το συνάνθρωπο, δεκτικότητα και καταδεκτικότητα, απλότητα, σεμνότητα, περιορισμός έπαρσης και αλαζονείας, χαρακτηριστι­κά που θριαμβεύουν σήμερα.ü  Κοινωνική συνείδηση, αλληλεγγύη, βαθιά αίσθηση ανθρωπιάς. Απαλλαγή από προκαταλήψεις και εμπάθεια.ü  Συνειδητοποίηση του προβλήματος που αναβιώνει στην εποχή μας. Ιδιαίτερα εμείς οι Έλληνες οφείλουμε να επιστρέψουμε στις παραδοσιακές αξίες μας του μέτρου, της δημοκρατίας, του ανθρωπισμού, της ολυμπιακής ιδέας κ.λπ., που θα μας ανυψώσουν ηθικοπνευματικά και θα μας υπενθυμί­σουν τη χαμένη μας ευαισθησία. ü  Συζητήσεις με πνευματικούς ανθρώπους για το νοσηρό φαινόμενο του ρα­τσισμού.Οικογένειαü  Καλλιέργεια σεβασμού προς το διαφορετικό.ü  Απαλλαγή από προκαταλήψεις και στερεότυπα και μετάδοση αξιών και υψηλού ήθους.ü  Διάλογος με τα παιδιά με σκοπό τη μύηση στην ιδέα των πολυπολιτισμικών κοινωνιών.ü  Προσωπικό παράδειγμα γονέων με υπεύθυνη ανθρωπιστική συμπεριφορά και κοινωνική συνείδηση, γιατί τα παιδιά μιμούνται τη στάση των γονέων.Κράτοςü  Υγιής Δημοκρατία.ü  Κατάλληλο ήθος-ύφος πολιτικής ηγεσίας ώστε να μην καλλιεργούν οι ίδιοι οι ηγέτες ρατσιστικές τάσεις στους πολίτες.ü  Ενίσχυση κράτους πρόνοιας – ίσες ευκαιρίες πρόσβασης σε παιδεία, περί­θαλψη, ασφάλιση κ.λπ.ü  Εξασφάλιση καλών συνθηκών εργασίας με πνεύμα ισοτιμίας για όλους τους πολίτες.ü  Ίσες ευκαιρίες για συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, την τοπική αυτοδιοί­κηση κ.λπΣχολείοü  Ανθρωπιστική παιδεία-απαλλαγή του σχολείο από το μανδύα του προπαρασκευαστικού σταδίου για το πανεπιστήμιο.ü  Καταλυτικός ο ρόλος του δασκάλου που μπορεί να εμπνεύσει τους μαθητές και να τους προσανατολίσει προς τα υψηλά ανθρωπιστικά ιδεώδη της ισοτι­μίας, της συναδέλφωσης και της ουσιαστικής δημοκρατίας.ü  Περισσότερες πολιτιστικές εκδηλώσεις στο σχολείο με θέμα την υγιή αντιμε­τώπιση των ξένων.ΜΜΕü  Ειδικές εκπομπές με αντιρατσιστικό περιεχόμενο. Ποιοτικός έλεγχος εκπομπών.

Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας Ο εκσυγχρονισμός, δηλαδή η παρακολούθηση και προσαρμογή προς τις εκάστοτε διεθνείς οικονομικές κυρίως συνθήκες, ώστε να διασφαλίζεται η σταθερότητα και η συνεχής πρόοδος και να προλαμβάνονται οι οπισθοδρομήσεις και τα αδιέξοδα, δε νοείται χωρίς να λαμβάνει υπόψη δύο κυρίως παράγοντες:
την τάση παγκοσμιοποίησης της οικονομίας, που είναι κυρίως αναπόφευκτο αποτέλεσμα της απελευθέρωσης του διεθνούς εμπορίου, και την ανάπτυξη της τεχνολογίας κυρίως στον τομέα της επικοινωνίας χάριν της πληροφορικής, η οποία αποφασιστικά επιβάλλει και καθοδηγεί την παγκοσμιοποίηση.
Αυτά σημαίνουν ότι, βαθμιαία, ολόκληρος ο πλανήτης γίνεται ένας ενιαίος χώρος. Ό,τι κάνει κάθε άνθρωπος, όπου γης, μπορεί να επηρεάσει τη ζωή και το μέλλον των άλλων ανθρώπων στον υπόλοιπο πλανήτη. Λ. χ. η άφρων ληστρική εκμετάλλευση των δασών της Ινδονησίας και του Αμαζονίου στη Βραζιλία προκαλεί τεράστιες και ανεξέλεγκτες πυρκαγιές, που επηρεάζουν τις κλιματολογικές συνθήκες σ΄ ολόκληρη τη γη. Ή το ύψος των επιτοκίων στις ΗΠΑ ή τη Γερμανία έχει άμεσο αντίκτυπο στις υπόλοιπες οικονομίες, όπου γης, και συνεπώς και στην Ελλάδα. Τα οικονομικά σύνορα ισοπεδώνονται από την κατάργηση προστατευτικών δασμών, ποσοστώσεων και απαγορεύσεων εισαγωγής, ενώ τα εθνικά σύνορα δεν μπορούν να παρεμποδίσουν την επικοινωνία, την πληροφόρηση, τον επηρεασμό μιας χώρας, ενός λαού, από τους άλλους. Οι τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι υπήρξαν η κύρια αιτία της κατάρρευσης του υπαρκτού σοσιαλισμού, αφού τα ψέματα πάνω στα οποία στηριζόταν η προπαγάνδα του δεν άντεξαν στη δορυφορική απομυθοποίησή τους.
Η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ξεκίνησε για να σταματήσουν οι πόλεμοι δια της οικονομικής συνεργασίας, αλλά τα τελευταία χρόνια, προχωρεί με την οικονομική και νομισματική ενοποίηση, για να μπορέσουν οι χώρες- μέλη με το ενιαίο νόμισμα και τη μεγιστοποίηση των οικονομικών χώρων να επιβιώσουν σε συνθήκες συχνά ανελέητου διεθνούς ανταγωνισμού.
Σήμερα τον έλεγχο της παγκόσμιας οικονομίας έχουν κυρίως η Βόρεια Αμερική, η Ιαπωνία και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Τράπεζας, μετά 20 έτη νέες οικονομικές δυνάμεις θα αμφισβητήσουν αυτή την οικονομική κυριαρχία. Πρόκειται για τις πυκνότερες σε πληθυσμό χώρες του κόσμου, που με τους αναπτυξιακούς ρυθμούς τους καλπάζουν προς εντυπωσιακές οικονομικές κατακτήσεις. Τα ονόματά τους: Κίνα, Ινδία, Ινδονησία, Βραζιλία και Ρωσία (αν η τελευταία ξεπεράσει τους κλυδωνισμούς κατά τη μετάβασή της από κεντρικά διευθυνόμενη σε ελεύθερη οικονομία).
Η απάντηση στο εύλογο ερώτημα «κι εμείς οι Έλληνες τι πρέπει να κάνουμε;» είναι απλή, αλλά κι εξαιρετικά δύσκολο να υλοποιηθεί. Θα πρέπει να γίνουμε ανταγωνιστικοί σε όλα τα επίπεδα. Αυτό σημαίνει: α) να παράγουμε προϊόντα που ζητά η διεθνής, αλλά και η ελληνική αγορά, β) να παράγουμε σε κόστος που επιτρέπει τιμές ανάλογες προς τις διεθνείς και, ει δυνατόν, χαμηλότερες, γ) τα προϊόντα μας να έχουν ποιότητα και ποικιλίες, που προτιμά η διεθνής κατανάλωση, δ) να συναλλασσόμαστε με προοπτική χρόνου και όχι με τη λογική του ό,τι αρπάξουμε μια και έξω. Δηλαδή με συνέπεια προς τις συμβατικές δεσμεύσεις μας, καλόπιστα και με σεβασμό στον πελάτη. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε και να αυξήσουμε τις εξαγωγές μας και θα μπορούν τα ελληνικά προϊόντα να αντιμετωπίσουν επιτυχώς τα ξένα και μέσα στην ελληνική αγορά.                                                                                                 ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 80-100 λέξεις. Β.1. Να σχολιάσετε το χωρίο του κειμένου: «Οι τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι δορυφορική απομυθοποίησή τους» σε 60-80 λέξεις.
Β.2. Να βρείτε 1 συνώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις και να τις ετυμολογήσετε: κατάρρευση, απομυθοποίηση, οπισθοδρομήσεις, αναπόφευκτο, διεθνείς.
Β.3. Με ποια συλλογική πορεία αναπτύσσεται το κείμενο; Γ. Η παγκοσμιοποίηση δεν περιορίζεται πια στον οικονομικό τομέα.Έχει γίνει πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική, διαμορφώνοντας με τελείως διαφορετικό τρόπο τις παγκόσμιες εξελίξεις. Μέσα σ΄ αυτή τη δίνη των αλλαγών πώς θα μπορούσαν να διατηρήσουν τη φυσιογνωμία τους οι μικρότεροι πληθυσμιακά και ασθενέστερα οικονομικά λαοί; Να αναπτύξετε τις απόψεις σας σε ένα άρθρο για την εφημερίδα του σχολείου σας. (500-600)   ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Ο αρθρογράφος αναφέρεται στην οικονομική παγκοσμιοποίηση και στη συνέπεια της αλληλεξάρτησης των λαών. Η παγκοσμιοποίηση και η τεχνολογική επικοινωνιακή εξέλιξη είναι προϋποθέσεις του εκσυγχρονισμού.Τα κρατικά εμπόδια παρακωλύσουν να εμποδίσουν την αλληλεπίδραση των λαών, μια που η τεχνολογία συνέλαβε στην παύση του επικοινωνιακού απομονωτισμού χωρών με ολοκληρωτικά καθεστώτα. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή ένωση αρχικά έπαυσε τους πολέμους, σήμερα αντιμετωπίζει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Οι σημερινές αναπτυγμένες οικονομικά δυνάμεις θα δώσουν μελλοντικά τη θέση τους σε ανερχόμενες δυνάμεις. Σ΄ αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα, για να ανταπεξέλθει, οφείλει να παράγει προϊόντα ανάλογα της ζήτησης, ποιοτικά, χαμηλού κόστους, με συνέπεια στους πελάτες.
Β.1. Οι τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι βοήθησαν στην πτώση ολοκληρωτικών καθεστώτων, γιατί οι λαοί της Ανατολικής Ευρώπης δεν ήξεραν τι πράγματι συμβαίνει εκτός συνόρων, αφού η προπαγάνδα του καθεστώτος περιείχε στοιχεία που αποδοκίμαζαν τις συνθήκες και τον τρόπο ζωής των δυτικών λαών. Οι δορυφόροι μετάφεραν την αληθινή εικόνα στους καταπιεσμένους λαούς οι οποίοι συγκριτικά αντελήφθησαν τη δεθνή οικονομική και κοινωνική κατάσταση τους και εξεγέρθησαν έναντι των τυράννων. Η ουσιαστική πληροφόρηση με τη βοήθεια της τεχνολογίας αφόπλισε τους λαούς και εδώ αναδεικνύεται η αξία της συντελούμενης παγκοσμιοποίησης.
Β.2. κατάρρευση: γκρέμισμα/ κατά + ρέω απομυθοποίηση: απαξίωση/ από + μυθοποίηση<μύθος<ποίηση οπισθοδρομήσεις: αναχρονίσεις/ όπισθεν + δρομέω- ω αναπόφευκτο: αναπότρεπτο/ ανά + από + φεύγω διεθνείς: οικουμενικές/ διά + έθνος Β.3. Η συλλογιστική πορεία του κειμένου είναι παραγωγική. Ο συγγραφέας αρχίζει από τη γενική έννοια του εκσυγχρονισμού και καταλήγει συγκεκριμενοποιώντας την έννοια του εκσυγχρονισμού στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Γ. «Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ»
Η αλλαγή διάρθρωσης της οικονομίας σε παγκόσμιο επίπεδο, η μείωση των αποστάσεων λόγω της ανάπτυξης των επιστημών και των νέων τεχνολογιών και η διεθνοποίηση των μέχρι πρότινος εθνικών προβλημάτων επέφεραν μια «νέα τάξη πραγμάτων» που συνοπτικά πολλοί αποκαλούν «παγκοσμιοποίηση». Αν και η παγκοσμιοποίηση αρχικά είχε μόνο οικονομικό χαρακτήρα, σταδιακά επεκτάθηκε σε όλους τους τομείς της συλλογικής ζωής. Τώρα πια όλοι μιλούν για την άσκηση μιας παγκόσμιας πολιτικής από τα ισχυρά κράτη, για την όξυνση κοινωνικών φαινομένων και προβλημάτων, μέχρι και για τη διάδοση μιας παγκόσμιας κουλτούρας.
Οι μικρότερες πληθυσμιακά και οικονομικά ασθενέστερες χώρες τις περισσότερες φορές παθητικά ακολουθούν τις παγκόσμιες εξελίξεις παρά τις διαμορφώνουν. Συχνά είναι τα φαινόμενα οικονομικής και πολιτικής τους εξάρτησης από την πολιτική των κραταιών χωρών, αλλά και της ισοπέδωσης της ιδιαίτερης πολιτιστικής φυσιογνωμίας τους. Μέσα σ΄αυτές τις συνθήκες δεν εισακούονται οι χώρες με μικρότερη επιρροή, πράγμα που αποτελεί παραβίαση των δικαιωμάτων της αυτοδιαδιάθεσης και του αυτοκαθορισμού. Εξάλλου, καταστρατηγούνται τα δικαιώματα του επί ίσοις όροις διαλόγου, του αμοιβαίου σεβασμού και τις ισότητας μεταξύ των μελών της διεθνούς κοινότητας.
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω εύλογο είναι να αναρωτιέται κανείς πώς οι μικρότερες χώρες θα μπορούσαν να αποκτήσουν στον παγκόσμιο χάρτη των εξελίξεων τη θέση που πραγματικά δικαιούνται. Προς την κατεύθυνση αυτή κινείται και το έργο των υπερεθνικών οργανισμών και των διεθνών δικαστηρίων. Σε ακραίες περιπτώσεις ανισοτήτων και αδικιών κάθε λαός μπορεί να καταφύγει στη χρήση έννομων μέσων για την αποκατάσταση της δικαιοσύνης, της ισότητας και της ισορροπίας.
Όμως κάθε λαός πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι «κρατά την τύχη του στα δικά του χέρια». Χρειάζονται συλλογικές και συντονισμένες προσπάθειες των μικρότερων χωρών για να εξελιχθούν σε υπολογίσιμες δυνάμεις στο παγκόσμιο στερέωμα. Η αλήθεια είναι ότι κάθε χώρα διαθέτει στοιχεία που μπορεί να αξιοποιήσει και να αναδείξει για να κατακτήσει μια, αν όχι ισότιμη, τουλάχιστον αξιοπρεπή θέση στη διεθνή κοινότητα. Πρώτα απ΄ όλα κάθε λαός πρέπει να αποκτήσει το αίσθημα της εθνικής αυτοσυνειδησίας. Η καλλιέργεια και η ανάπτυξη της εθνικής γλώσσας και γραμματείας αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την απόκτηση του αισθήματος αυτού. Είναι ο τρόπος που κάθε λαός έχει για να εκφράσει και να προωθήσει σκέψεις και συναισθήματα. Κοντά στη γλώσσα έρχεται και η ανάπτυξη των τεχνών. Η πολιτιστική παράδοση του παρελθόντος συντηρείται και μεταλαμπαδεύεται στα σύγχρονα καλλιτεχνικά έργα, επιβεβαιώνοντας ότι δεν είναι κάτι νεκρό, αλλά ζωντανός οργανισμός και φορέας των αξιών και των αρχών κάθε έθνους.
Εξάλλου, μέσα από την καλλιέργεια του αισθήματος της εθνικής αυτοσυνειδησίας, θα περιοριστεί το φαινόμενο της ξενομανίας. Οι πολίτες των μικρότερων χωρών θεωρούν πως η άκριτη υιοθέτηση του μοντέλου ζωής των ανεπτυγμένων χωρών αρκεί και για τη δική τους πρόοδο. Η πρόοδος όμως δεν επέρχεται μέσα από στείρες μιμητικές διαδικασίες.
Στόχος του άρθου μας είναι να αποδείξουμε ότι η παγκοσμιοποίηση αποτελεί τη νέα πρόκληση του 21ου αιώνα που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν όλες οι χώρες.Και από την αντιμετώπιση της πρόκλησης αυτής όλοι οι λαοί μπορούν να βγουν κερδισμένοι και να ατενίσουν με περισσότερη σιγουριά και αισιοδοξία το μέλλον.

Ορισμός.Η δημοκρατία (από το δήμος και κρατώ: εξουσία του δήμου, των πολλών) είναι η αρτιότερη μορφή πολιτειακής οργάνωσης και διακυβέρνησης μιας κοινωνίας, καθώς συνθέτει δύο κορυφαίες αξίες, την ελευ­θερία και τη δικαιοσύνη και δημιουργεί τις ευνοϊκότερες συνθήκες, για να προοδεύσουν και να ευτυχήσουν άτομα και κοινωνίες. Στοιχεία-προϋποθέσεις της δημοκρατίας. Τυπικά.ü  Καθολική συμμετοχή των πολιτών στις πολιτικές διαδικασίες.ü   Διάκριση εξουσιών.ü  Κράτος Δικαίου.ü  Κράτος Πρόνοιας.ü  Πολυκομματισμός.ü  Αρχή της πλειοψηφίας.Ουσιαστικάü  Ελευθερία σκέψης και έκφρασης.ü  Ανεκτικότητα.ü  Ενάρετο ήθος των πολιτών.ü  Δημόσια δωρεάν Παιδεία όλων των πολιτών.ü  Αξιοκρατία.ü  Διαφάνεια. Αρχές της δημοκρατίας.ü  Λαϊκή κυριαρχία.ü  Ελευθερία σ` όλες τις μορφές, αρκεί να είναι οριοθετημένη.ü  Ισοτιμία – ισονομία – ισοπολιτεία.ü  Δικαιοσύνη – Αξιοκρατία.ü  Διάλογος – Πολυφωνία – Πολύ κομματισμός.ü  Εκλέγειν – Εκλέγεσθαι.ü  Ενεργός συμμετοχή των πολιτών στα κοινά.ü  Διάκριση τριών εξουσιών: νομοθετική – εκτελεστική – δικαστική.ü  Ευνομία. Εχθροί της δημοκρατίας.ü  Κατάχρηση ελευθεριών.ü  Ολοκληρωτικά καθεστώτα.ü  Αδικίες – αναξιοκρατία – πελατειακό σύστημα στις σχέσεις πολιτών -κράτους.ü  Πόλωση.ü  Αδιαφορία των πολιτών για τα κοινά.ü  Σκάνδαλα – αυθαιρεσίες ηγετών.ü  Λαϊκισμός – δημαγωγία.ü  Παραπληροφόρηση, προπαγάνδα.ü  Βία – εγκληματικότητα, παράνομη συμπεριφορά.ü  Απουσία παιδείας από τους πολίτες. Αίτια κρίσης της δημοκρατίας.ü  Κρίση Φορέων Αγωγής (Οικογένεια – Σχολείο – ΜΜΕ), οπότε δεν προσφέ­ρουν την απαραίτητη ανθρωπιστική παιδεία και κατάλληλη κοινωνικοπολι­τική αγωγή στα άτομα.ü  Συμφέροντα – προσωπικές φιλοδοξίες – φανατισμός πολιτικών ηγετών και κομμάτων.ü  Υλιστικό πνεύμα – ο καταναλωτισμός απορροφά το ενδιαφέρον του σημερι­νού ανθρώπου, άρα παύει να ενδιαφέρεται για το «εμείς» και τη δημοκρα­τία.ü  Στείρα τεχνοκρατική αντίληψη και εγκλωβισμός στο βιομηχανοποιημένο τρόπο ζωής. περιχαράκωση στην ειδίκευση. Άρα. πνευματική μονομέρεια και ηθικοπνευματική απογύμνωση του σημερινού ανθρώπου και, επομένως, κρίση της Δημοκρατίας που είναι το κατεξοχήν πνευματικό πολίτευμα.ü  Αστικοποίηση – ανωνυμία στις μεγαλουπόλεις – αποξένωση πολιτών – αδιαφορία για το «εμείς» και τα κοινά.ü  Συνθετότητα κοινωνιών, καταιγιστικά μηνύματα, πολ­λαπλοί και αλληλοσυγκρουόμενοι ρόλοι, έλλειψη χρόνου και διάθεσης από μέρους των πολιτών για συμμετοχή στα πολιτικά δρώμενα.ü  Κρίση αξιών – ηθική χαλάρωση – απευαισθητοποίηση του ανθρώπου και ατομικισμός ü  Ανεργία, αδικίες, αναξιοκρατία αποκαρδιώνουν τους πολίτες και δεν εκτι­μούν την ίδια τη δημοκρατία ως πολίτευμα και τους θεσμούς της.ü  Η ιδιοτέλεια πολιτών, πολιτικών και οικονομικών οργανισμών.ü  Η περιφρόνηση αξιών και θεσμών.ü  Η ανικανότητα πολιτικών και η αναξιοπιστία των κομμάτων.ü  Η δημαγωγία και ο λαϊκισμός.ü  Η αναξιοκρατία.ü  Η φανατική προσήλωση σε ιδεολογικές και κομματικές θέσεις.ü  Η κακή λειτουργία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (παραπληροφόρηση και χειραγώγηση της κοινής γνώμης).ü  Η αποχή των πνευματικών ανθρώπων από το δημόσιο βίο. Προτάσεις για την αντιμετώπιση τους.ü  Παιδεία.ü  Καθολική συμμετοχή, όχι μόνο στις εκλογικές διαδικασίες, αλλά καιü  στις αποφάσεις και τα γεγονότα της κοινωνικής και πολιτικής ζωής. Κριτική, έλεγχος της εξουσίας, διαφάνεια. Διοικητική αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση. Μηχανισμοί αποπροσανατολισμού στους πολιτικούς λόγους. ü  Ο λεκτικός πληθωρισμός στον πολιτικό λόγο χαρακτηρίζεται συχνότερα από πλεονασμούς, κατάχρηση συνωνύμων, διατύπωση βεβαιωτική, δεοντο­λογική και θαυμαστική, έντονη συναισθηματική φόρτιση και μεγαλοστομία. Παγιδεύει το δέκτη συναισθηματικά με το μέγεθος και το βάρος των αξιών που προβάλλειü  Ο πολιτικός λόγος  χειρίζεται λέξεις με γιγάντια ηθική διάσταση και τόσο μεγάλη συναισθηματική φόρτιση. Λέξεις αξίες: «έθνος», «σο­σιαλισμός», «λαός», «παράδοση» και άλλες πολλές.ü  Λέξεις που είναι παγίδες, γιατί αρκεί να προφερθούν και το μήνυμα παύει να χρειάζεται λογική συνοχή, γλωσσική επάρκεια, νοηματική αποτελε­σματικότητα, παύει να χρειάζεται αιτιολόγηση και ακόμα περισσότερο απο­δεικτικά τεκμήρια.  Θετικά της δημοκρατίας.ü  Επίτευξη υψηλού βιοτικού επιπέδου: ελεύθερη οικονομική δραστηριότητα, προστασία της ιδιοκτησίας, πρόνοια για τους οικονομικά ασθενείς πολίτες, ασφάλιση, νομική προστασία των δικαιωμάτων που έχει ο εργαζόμενος.ü  Εξασφαλίζεται η κοινωνική γαλήνη και ασφάλεια, απαλλάσσουν τους πολίτες από την καχυποψία.ü  Η δημοκρατία προσφέρει ίσες ευκαιρίες μόρφωσης και πνευματικής ανάπτυξης, δωρεάν Παιδεία, ελεύθερη έρευνα και διακίνηση ιδεών.ü  Δίνει σε όλους τη δυνατότητα να συμμετέχουν στη διακυβέρνηση και να προσφέρουν στην κοινωνία.ü  Εξασφαλίζει την αξιοκρατία με την καθιέρωση κριτηρίων και με διαφανείς διαδικασίες.ü  Η δημοκρατία κατοχυρώνει όλες τις ελευθερίες και τα δικαιώματα του πολίτη.ü  Η δημοκρατία είναι από τη φύση της προστάτης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, αφού έχει ως κέντρο της τον άνθρωπο.ü  Η δημοκρατία έχει φιλειρηνικά χαρακτηριστικά, επειδή στηρίζεται στη νηφάλια κρίση, στην αρμονική συνύπαρξη των ανθρώπων, στην υπεύθυνη αντιμετώπιση των προβλημάτων και στην ευημερία των πολιτών. Άξιος πολιτικός.ü  Βαθιά φιλοσοφημένη προσωπικότητα· ένας άνθρωπος με πρωτότυπες και ουσιαστικές σκέψεις, με σαφή και ξεκάθαρη ιδεολογία, προσανατολισμένο σωστά στα βασικά ζητήματα της ζωής·ü  Δίκαιος, ηθικός, έντιμος, αξιοπρεπής, με ισορροπημένο εσωτερικό κόσμο, στοιχεία που του επιτρέπουν να
αγαπά τον άνθρωπο και να αγωνίζεται για τη βελ­τίωση της ζωής του·ü  Ισχυρή προσωπικότητα, δυναμική, ικανή να αναλαμ­βάνει πρωτοβουλίες, να υλοποιεί τις αποφάσεις της.ü  Να συνδυάζει υπομονή και επιμο­νή, επιφυλακτικότητας και θάρρος, τόλμη και αυτοσυγκράτηση.ü  Οργανωτικός, συγκροτημένος, μεθοδικός, σε θέση να διαμορφώνει προγράμματα και να τα υλοποιεί.ü  Γνώστης της κοινωνικής πραγματικότη­τας, των προβλημάτων. Ικανός να προσ­διορίζει τρόπους άμβλυνσης των ανισοτήτων, των κοινωνικών διαφορών, να υπερβαίνει τις δυσχέρειες, να επιτυγ­χάνει την κοινωνική αρμονία. Άξιος πο­λίτης.ü  Έχει επίγνωση της δύναμης που διαθέτει και της επιρ­ροής που ασκεί στα κοινωνικά δρώμενα.ü  Έχει σαφή, ξεκάθαρη και ουσιαστική πολιτική ιδεολο­γία, χωρίς ωστόσο να γίνεται δογματικός και απόλυτος.ü  Αναλαμβάνει ρόλους, ευθύνες, δραστηριοποιείται, συμμετέχει.ü  Έχει κοινωνική συνείδηση και αντιλαμβάνεται ότι ουσιαστικές λύσεις στα κοινωνικά προβλήματα εί­ναι αυτές που διαμορφώνονται με κριτήριο το κοι­νωνικό καλό.ü  Έχει επίγνωση των σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων, αλλά και κριτήρια ουσιαστικής αξιολόγησης και ιεράρχησης τους ως προς την αμεσότητα της λύ­σης τους.ü  Κοινωνικότητα, να συ­νεργάζεται ουσιαστικά με τους άλλους πολίτες, με προοπτική κοινά αποδεκτών λύσεων.

Πολιτιστικός ολοκληρωτισμός; Ο μύθος του πλουραλισμού στον χώρο του πολιτισμού 

 Τις τελευταίες δεκαετίες ο Δυτικός Πολιτισμός επαναπαύεται στον μύθο της δημοκρατικότητάς του. Αφενός η σύγκρισή του με τις ισλαμιστικές πολιτιστικές ακρότητεςασχέτως πολιτικής θέσης-, αφετέρου το άλλοθι της συνεχούς συνδιαλλαγής, ο «Πολιτιστικός Πολιτισμός» δηλαδή, που σημαίνει και την αποδοχή της όποιας διαφορετικότητας, αλλά και το διεθνές πολιτιστικό ψηφιδωτό, το αναπτυσσόμενο από τη συμμετοχή και των κεντρικών και των περιφερειακών στοιχείων, δίνουν, υποτίθεται, τις εγγυήσεις μιας πλουραλιστικής εξέλιξης, ανέκαθεν ευκταίας. Ευκταία ίσως ήταν, τουλάχιστον για τις προωθημένες συνειδήσεις, αλλά υπήρξε και εφικτή; Ηδη το προαναφερθέν σχήμα της σύμμετρης συμμετοχής κέντρων και περιφερειών στους πολιτιστικούς σχηματισμούς δείχνει να πάσχει, διότι η περιφέρεια, με τους οικονομικοτεχνικούς της περιορισμούς, συχνά αναγκάζεται να απέχει, παραχωρώντας πρωτοβουλίες κυριαρχικές στα κεντρικά υπερτροφικά μεγέθη. Το πρόβλημα έλκει τις ρίζες του και από το βαθύ παρελθόν. Ηδη πολλά στοιχεία κληρονομημένα και διαιωνιζόμενα φέρουν τη σφραγίδα ενός αυταρχισμού αναπόφευκτου. Ενδεικτικά ας αναφερθεί η ίδια η γλώσσα, με τη δυσκίνητη και αυστηρή της δομή, η οποία στη γέννησή της κατέγραψε ανεξίτηλα νοοτροπίες και διακρίσεις, πρόσφορες μεν για τα τότε ισχύοντα, μεταφερόμενες δε ως τα διαφοροποιημένα τοπία του τώρα. Το αποτέλεσμα είναι ότι μέσω της αναλλοίωτης γλώσσας πυρπολείται διαρκώς η πολιτιστική ευκινησία και ανεξαρτησία, διότι σκέψη εκτός γλώσσας δεν υπάρχει, άρα και σκέψη απαλλαγμένη κάποιου αρχέγονου συντηρητισμού είναι αδύνατη. Θα μπορούσαν να προστεθούν και τα τοπικά παραδοσιακά μεγέθη, τα πεισματικά, τα οποία ως σύμβολα κάποιας εγωπαθούς πολιτιστικής ταυτότητας, επιμένουν στον αναχρονισμό, ματαιώνοντας τη συνδιαλλαγή με τις τρέχουσες εξελίξεις. Επίσης, δεν είναι δυνατόν να παραβλεφθεί ο σκόπελος των δυτικών θρησκειών, οι οποίες, ακινητοποιώντας αιώνες ολόκληρους σε σκοταδισμούς και ιεροεξεταστικές βαρβαρότητες, ασκούν ανενόχλητες διαχωριστικές προπαγάνδες ή επιβάλλουν πρωτόγονα τελετουργικά. Ας επιστρέψουμε όμως στις σύγχρονες συνιστώσες που ματαιώνουν το όραμα του πολιτιστικού πλουραλισμού. Καθώς πολιτισμός εκτός πολιτικών τειχών δεν υπάρχει, ως κύρια συνιστώσα μπορούμε να αναφέρουμε τον καπιταλιστικό μονισμό. Ο οποιοσδήποτε μονισμός οδηγεί σε μονοφωνίες και οι εύλογοι αντίλογοι ή και οι επί μέρους εξεγέρσεις απορροφώνται εύκολα ως διακοσμητικά συστατικά του κεντρικού συστήματος. Αντιθέτως, η πλήρης και ριζική σύγκρουση είναι καταδικασμένη και αιωρείται παντοτινά εκτός πολιτιστικού σκηνικού. Το σύγχρονο όργανο του καπιταλιστικού μονισμού είναι η πολιτιστική αγορά, η εν πολλοίς παγκοσμιοποιημένη. Μακριά από κάθε πρόθεσηνα κρίνουμε εδώ τα συν και τα πλην της παγκοσμιοποίησης από κοινωνικοοικονομικής πλευράς, θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε τα εξής: Παρ΄ όλο που εκ πρώτης όψεως μια πολιτιστική αγορά που προέρχεται από πολλούς και απευθύνεται προς άπαντες θα μπορούσε να περιλαμβάνει πληθώρα ειδών, μορφών, ιδεών και απόψεων, εκπροσωπώντας μια ευεργετική πολυφωνία, στην πράξη συμβαίνει το αντίθετο ακριβώς. Η αγορά ελάχιστα ενδιαφέρεται για τον πολιτιστικό πλουραλισμό. Αντιθέτως, υπακούοντας τυφλά στους νόμους του κέρδους, προωθεί μόνον προϊόντα προορισμένα για ευρεία κατανάλωση, αφήνοντας τις απαιτητικές μειοψηφίες εγκλωβισμένες σε πολιτιστικούς ορίζοντες ανοίκειους ή ξένους εντελώς. Αν προστεθεί και η βάσιμη αμφιβολία αν τα εύπεπτα πολιτιστικά προϊόντα είναι αποτέλεσμα της ζήτησης του ευρύτερου κοινού ή, αντιστρόφως, αυτά διαμορφώνουν επιδέξια ένα διεθνές κοινό μειωμένων αιτημάτων, τότε θα κατανοήσουμε και τη δηλητηρίαση των νοοτροπιών που επιφέρει η κυριαρχία των αριθμών. Το σύστημα πιέζει τα άτομα προς ολοένα και χαμηλότερες πολιτιστικές στάθμες, διότι έτσι διασφαλίζει την απρόσκοπτη κυριαρχία του. Το φαινόμενο δεν είναι πρωτότυπο. Τα πολιτιστικά ρεύματα που επικράτησαν ανά τους αιώνες ήταν πάντοτε εκείνα που εκπροσωπούσαν τις κυρίαρχες τάξεις της κάθε εποχής, με αποτέλεσμα κάποιοι ρεαλιστές δικαιολογημένα να φαντάζονται τα πολιτιστικά στοιχεία που βυθίστηκαν, εν είδει χαμένης Ατλαντίδας, και τα προϊόντα της σκέψης ή της τέχνης που δεν αναδείχτηκαν ποτέ, αλλά υπήρξαν σπουδαιότερα από τα κληρονομηθέντα. Ωστόσο το φλέγον ερώτημα είναι το ακόλουθο: Ποιες είναι οι κυρίαρχες τάξεις που εκπροσωπεί η σύγχρονη πολιτιστική παραγωγή; Οι μέτοχοι των πανίσχυρων πολυεθνικών; Οι δραστήριοι τεχνοκράτες; Οι τακτοποιημένοι μεσοαστοί; Οι ασθενέστεροι οικονομικώς, οι αδύναμοι για επιθετικές ή αμυντικές τακτικές και υποκινούμενοι απλώς από το όνειρο της εξομοίωσης; ΄Η μήπως μέσω των πολιτιστικών προσφορών εκπροσωπούνται συγκεκριμένα ή μεταβλητά ολιγοπωλιακά συμφέροντα, τα οποία κινούνται από ευκαιριακές παραμέτρους, προσομοιάζοντας συνειδητά την «πώληση πολιτισμού» με την πώληση απορρυπαντικών ή φθηνών αυτοκινήτων; Αλλωστε, πόσο τυχαία είναι η αναμφισβήτητη κυριαρχία των προϊόντων της show business και η αντίστοιχη καθιέρωση κανόνων σύγχρονου lifestyle, που κινητοποιούν βιομηχανίες και χρήμα και μεταμορφώνουν την ήδη υπάρχουσα πολιτιστική μονοφωνία σε καταναγκασμό εφιαλτικό; Γνωρίζουμε ότι στο σημείο αυτό θα μπορούσε νομίμως να προβληθεί η ένσταση ότι, ανεξαρτήτως ρομαντικών διαμαρτυριών, οι πολιτιστικοί τομείς, κυρίως οι ευρείας κυκλοφορίας, κατευθύνονται μεν από την ιδέα του κέρδους, αλλά η ιδέα αυτή είναι η δεσπόζουσα στον καπιταλιστικό μονισμό, ενδεχομένως και η πλέον ανθρωπιστική, επειδή δημιουργεί θέσεις εργασίας – θέσεις καθόλου ευκαταφρόνητες, ιδίως για εποχές όξυνσης της ανεργίας. Θα συμφωνήσουμε με πικρία ότι αν η κατάσταση ισοδυναμεί με αναγκαίο κακό, τότε ίσως το κακό καλώς υπάρχει, αλλά το γεγονός δεν ανακόπτει ούτε τη διαρκή φαλκίδευση του πολιτισμού ούτε τον οικονομικίστικης προέλευσης ολοκληρωτισμό του. Και το ζητούμενο για τον ανήσυχο πολίτη του δυτικού κόσμου διαμορφώνεται περίπου ως εξής: Πώς θα αποκρούσει την πολιτιστική μονοκρατορία των αριθμών και θα ανακαλύψει το πολιτιστικό προϊόν που ανταποκρίνεται στην αισθητική και τη νοημοσύνη του- αν, φυσικά, σε αυτό έχει επιτραπεί να υπάρξει στην αγορά με τρόπο διάφανο; Με άλλες λέξεις, πώς είναι δυνατόν να μην υποκύψει στον πολιτιστικό ολοκληρωτισμό και να διαμορφώσει πυρήνες προσωπικής, αν όχι συλλογικής, αντίστασης; Δεν είναι εύκολη η απάντηση. Κατ΄ αρχήν ο άνθρωπος της Δύσης είναι εν πολλοίς βεβαρημένος από το πολιτιστικό του παρελθόν και ξεκινά φορώντας ήδη τον πολιτιστικό μανδύα εντός του οποίου αναπτύχθηκε, γεγονός που δεν ευνοεί ιδιαίτερα την ευελιξία. Το άλλο εμπόδιο, το πρακτικό, προέρχεται από τις περίπλοκες εργασιακές συνθήκες και από την ανασφάλεια που προκαλεί το σύστημα- πράγματα τα οποία αυτομάτως οδηγούν σε καταστάσεις αιχμαλωσίας. Και οι αιχμάλωτοι δύσκολα θα διαθέσουν χρόνο για να ανιχνεύσουν τους πολιτιστικούς ορίζοντες. Συνήθως θα περιορισθούν στην εσωστρέφεια ή σε επιλογές τυχαίες, χωρίς καμία συνειδησιακή βαρύτητα. Αρα η μοναδική ίσως μέθοδος αντίστασης στον πολιτιστικό ολοκληρωτισμό, που επιτίθεται στις πλειοψηφίες της Δύσης αδιακρίτως, είναι η αμφισβήτηση. Φτωχή μέθοδος, αναμφίβολα, και αποκλειστικά αμυντική, τουλάχιστον όμως προϋποθέτει και την ενεργό κριτική και τη δυσπιστία στα όποια «αυτονόητα» προσπαθούν να αφαιμάξουν σκέψεις και τον ορατό σαρκασμό στα διεθνώς συμβαίνοντα, τα εν πολλοίς παράλογα… *  Νένη Ευθυμιάδη

Πεζογράφος, Νομικός (απο τον τύπο)

ΕΡΩΤΉΣΕΙΣ

1. Να γράψετε την περίλιψη του κειμένου σε 120-140 λέξεις.

2.Να ορίσετε σύντομα τις έννοιες <<πολιτιστικός πλουραλισμός , καπιταλιστικός μονισμός >>.

3.Να γράψετε μια συνώνυμη λέξη για κάθεμιά απο αυτές που υπογραμίζονται.

4.Ποιά συλλογιστική πορεία επιλέγει η συγγραφέας για την ανάπτυξη του κειμένου;

ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ορισμός.

Εννοούμε το σύνολο των ελευθε­ριών, που δηλώνουν τη δυνατότητα του ανθρώπου να σκέπτεται, να εκφράζεται, να αποφασίζει και να ενεργεί χωρίς εξωτερικούς καταναγκασμούς, παρά μόνο με κανόνες που διασφαλίζουν την αρμονική συμβίωση των μελών της κοινωνίας.

Τ’ ανθρώπινα δικαιώματα είναι:

ü  Πνευματικά: Ελευθερία στοχασμού και έκφρασης, ελευθεροτυπία, δικαίω­μα στη μόρφωση, στην ενημέρωση κ.λπ.

ü  Ψυχολογικά: Δικαίωμα στην ψυχαγωγία.

ü  Κοινωνικά: Ισονομία-ισοπολιτεία, αξιοκρατία, δικαίωμα στην πρόνοια, στην κοινωνική ασφάλιση (από ασθένεια, ανεργία, γηρατειά…).

ü  Πολιτικά: Εκλέγειν-εκλέγεσθαι, δικαίωμα προσφυγής-αναφοράς για παρα­βίαση, δικαίωμα «συνέρχεσθαι», απαγόρευση αυθαίρετων συλλήψεων, φυλακίσεων, εξορίας, βασανιστηρίων.

ü  Οικονομικά: Δικαίωμα ελεύθερης επιλογής και άσκησης επαγγέλματος, δικαίωμα του «συνεταιρίζεσθαι».

ü  Πολιτικά: Δικαιώματα «τρίτης γενιάς», όπως η διασφάλιση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών ενός έθνους ή μιας μειονότητας (γλώσσα, θρησκεία κ.λ.π), ελεύθερη επιλογή δόγματος κ.ά.

ü  Εθνικά: Δικαίωμα αυτοδιάθεσης λαών, αυτονομία-ανεξαρτησία κ.λπ.

ü  Διεθνιστικά: Απαγόρευση δουλείας, φυλετικών διακρίσεων.

ü  Δικαίωμα ζωής, προστασίας ιδιωτικού ασύλου, απορρήτου επιστολών, απαγόρευση παρέμβασης στην ιδιωτική ζωή κ.λπ.

ü  Η δια­σφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποδεικνύει την ποιότητα της κοινωνίας, τη δημοκρατική οργάνωση.

Δείγματα παραβίασης.

ü  Ρατσισμός (φυλετικός και κοινωνικός).

ü  Παραβίαση πολιτικών δικαιωμάτων:

Ø  του εκλέγειν και εκλέγεσθαι

Ø  ελευθερίας διακίνησης ιδεών, έκφρασης πολιτικών πεποιθήσεων

Ø  θρησκευτικής συνείδησης.

Ø  παρακολούθηση επικοινωνιών.

Ø  λογοκρισία, φίμωση τύπου, έλεγχος ΜΜΕ για διοχέτευση κυρίαρχης ιδεολογίας.

Ø  παράνομες, χωρίς ένταλμα, συλλήψεις, κρατήσεις, φυλακίσεις πολιτών

Ø  βία (σωματική, ψυχολογική), τρομοκρατία έως και πόλεμος.

ü  Απουσία:

Ø  ισοπολιτείας

Ø  ισότιμης μόρφωσης,

Ø  κοινωνικής ασφάλισης

Ø  περίθαλψης

Ø  κατοικίας

Ø  ισονομίας

Ø  ίσων ευκαιριών

Ø  αξιοκρατίας.

Ø  ανεργία.

Ø  πείνα, στερήσεις, εξαθλίωση κυρίως στις χώρες του Τρίτου Κόσμου.

Ø  παραβίαση δικαιωμάτων των μειονοτικών πληθυσμών (παραβίαση δικαιώματος ανεξιθρησκίας, στέρηση δικαιώματος μόρφωσης).

Ø  παραπληροφόρηση.

Αιτίες παραβίασης.

ü  Επεκτατική πολιτική ισχυρών κρατών (πόλεμοι, πυρηνική απειλή, παρα­βίαση δικαιώματος αυτοδιάθεσης λαών).

ü  Ρατσιστικά κινήματα και ιδεολογίες που κατευθύνονται από πολιτικούς και οικονομικούς κύκλους.

ü  Αυταρχικές δομές πολιτικών συστημάτων, όπως είναι κυρίως οι δικτατορίες.

ü  Οι προκλητικές οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες.

ü  Χαμηλό μορφωτικό επίπεδο.

ü  Άγνοια δικαιωμάτων από τον πολίτη.

ü  Το άτομο γίνεται εύκολα θύμα χειραγώγησης.

ü  Έλεγχος από οικονομικά και κοινωνικά συμφέροντα.

Τρόποι αντιμετώπισης.

ü  Συνειδητοποίηση της σημασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων για τη διασφάλιση της αξιοπρέπειας και δικαιο­σύνης.

ü  Παρέμβαση ατόμου σε περιπτώσεις παραβίασης τους. Συμμετοχή σε συλλογικές δραστηριότητες (κινήματα, οργανώσεις) για:

Ø  Έλεγχο αυθαιρεσιών οποιασδήποτε εξουσίας

Ø  Προστασία δικαιωμάτων (για ειρήνη, πυρηνικό αφοπλισμό, διατήρη­ση φυσικού περιβάλλοντος, κατοχύρωση πολιτικών κ.α, δικαιωμάτων)

Ø  Κατάργηση ανισοτήτων, εκμετάλλευσης κλπ.

Ø  Επικράτηση υψηλών αξιών (ελευθερίας, ισότητας, δικαιοσύνης).

ü  Παιδεία:

Ø  καλλιέργεια, διαμόρφωση ολοκληρωμένων προ­σωπικοτήτων με ανθρωπιστικές αξίες.

ü  Δραστηριοποίηση διεθνών οργανισμών (ΟΗΕ, Διεθνής Αμνηστία).

ü  Πνευματικοί άνθρωποι.

Ø  Να επισημαίνουν τα δείγματα παρα­βίασης και να ευαισθητοποιούν τους πολίτες για την περιφρούρη­ση τους.

ü  Πολιτεία:

Ø  Συνταγματική κατοχύρωση δικαιωμάτων

Ø  Εκδημοκρατισμός πολιτικής ζωής

Ø  Ανθρωποκεντρικός προσανατολισμός θεσμών

Ø  Επικράτηση πνεύματος ισοπολιτείας

Ø  Μέριμνα για ασθενέστερες τάξεις, άτομα με ειδικές ανάγκες.

Δικαιώματα του παιδιού.

ü  Δικαίωμα της κοινωνικής ασφάλειας, να μεγαλώνει και ν’ ανα­πτύσσεται με υγεία.

ü  Δικαίωμα ικανοποιητικής διατροφής, στέ­γασης, ιατρικής περίθαλψης και ψυχαγωγίας.

ü  Ευκαιρίες και δυνατότητες ν’ αναπτυχθεί σωματικά, ψυχικά, ηθικοπνευματικά με τρόπο φυσιολογικό και υγιή σε συνθήκες ελευθερίας και αξιοπρέπειας.

ü  Να προετοιμάζεται σωστά για την ομαλή κοινωνικοποίηση του, με πνεύμα αλληλεγγύης και  αλληλοσεβασμού.

ü  Οι μεγαλύτεροι να γίνονται παράδειγμα τήρησης των νόμων, ώστε και τα παιδιά να μην οδηγούνται σε παραβιάσεις, άνομη συ­μπεριφορά, επιθετική-αντικοινωνική στάση.

ü  Περιβάλλον που λειτουργεί αξιοκρατικά και δίκαια μακριά από τη βία, ώστε αργότερα να δημιουργεί τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της κοινωνικής ευρυθμίας χωρίς ατομικισμό και στείρο ανταγωνιστικό πνεύμα.

ü  Δημοκρατικό πολίτευμα, όπου προωθείται ο διάλογος, ο σεβασμός στον άνθρωπο και στα δικαιώματά του, όπως το φαινόμενο της παιδική εργασίας. Όταν από νωρίς το άτομο συναισθανθεί τι σημαίνει δημοκρατικό ήθος, είναι σίγουρο πως αργότερα, θα εξελιχθεί σε υπεύθυνο πολίτη.

ü  Οι φορείς κοινωνικοποίησης να το προσανατολίσουν εγκαίρως στην αξία της αληθινής παιδείας.

ü  Να μάθει από νωρίς να κρίνει και να προβληματίζεται, ώστε αργό­τερα ν’ αμφισβητεί υπεύθυνα και ν’ αμύνεται στη μαζοποίηση και τη χειραγώ­γηση.

ü  Η ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, η έλλειψη φανατισμού, δογματισμού, η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και της προπαγάνδας ώστε το παιδί να μεγαλώνει με υγιή τρόπο μακριά απ’ το φαινόμενο της πλύσης εγκεφάλου και της προπαγάνδας, πνευματικά ελεύθερο.

ü  Κλίμα υπευθυνότητας, ειλικρίνειας και έντιμης συμπεριφο­ράς. Τα στοιχεία αυτά δημιουργούν συγκροτημένες προσωπικότητες, που θα αγωνιστούν με σθένος για την εξαφάνιση του αμοραλισμού και για μια κοινωνία στηριγμένη στον ανθρωπισμό και την αρετή.

ü  Σωστός επαγγελματικός προσανατολισμός, μέσω του οποίου θα επιλέγει το επάγγελμα που αρμόζει στις κλίσεις και τις ικανότητες του και όχι με γνώμονα τις οικονομικές απολαβές και μόνο. Μ’ αυ­τό τον τρόπο, αγαπά την εργασία του ασκώντας την υπεύθυνα, με σκοπό και την προσωπική του καταξίωση αλλά, σαφώς, και τη συμβολή του στην αναβάθμιση του κοινωνικού συνόλου. Αντιλαμβανόμενο το παιδί την κοινωνική αξία της εργασίας, στο μέλλον γίνεται ένας ώριμος πολίτης-εργαζόμένος, που καταδικάζει την κερδοσκοπία, τον παρασιτισμό και την παραοικονομία.

ü  Να μην  εργάζεται πριν φτάσει σε μια και καθορισμένη από το κράτος κατώ­τερη ηλικία. Αντίθετα, το παιδί έχει δικαίωμα στο παιχνίδι, την ανεμελιά, την ξεγνοιασιά.

ü  Επα­φή με τη φύση, που αποτελεί πηγή έμπνευσης, γνησιότητας και αυθεντικό­τητας. Σεβόμενο το παιδί από νωρίς το περιβάλλον και αγαπώντας το, θα έχει την ωριμότητα ως αυριανός πολίτης, ν’ αγωνιστεί κατά της αλόγιστης επέμ­βασης στη φύση, θα συμμετάσχει σε οργανώσεις για την προστασία του περιβάλλοντος.

ü  Οι φορείς κοινωνικοποίησης οφείλουν να προσφέρουν ανθρωπιστική παιδεία, τα ΜΜΕ να σέβονται την προσωπικότητα των παιδιών, να προσέ­χουν την ποιότητα των παιδικών προγραμμάτων και να ελέγχουν τα προβαλλόμενα πρότυπα, αλλά και το κράτος, το οποίο με σύγχρονη νομοθεσία, ποινές στους υπεύθυνους και κοινωνική πρόνοια, θα συντελέσει στη δημιουργία μιας κοινωνίας πιο ανθρώπινης για τα παιδιά, ώστε και κείνα αργότερα να γίνουν καλύτεροι ΑΝΘΡΩΠΟΙ.

Δείγματα παραβίασης.

ü  Σήμερα, παρά τη συνταγματική κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων του παιδιού σε πολλές χώρες, εξακολουθούν να εμφανίζονται κρούσματα κατάφωρης παραβία­σης των δικαιωμάτων του παιδιού:

Ø  παιδική πορνεία

Ø  πώληση παιδιών

Ø  εκμετάλλευση παιδικής εργασίας παιδιά στην επαιτεία

Ø  παιδιά στη διακίνηση ναρκωτικών, σε οικιακές υπηρεσίες

Ø  παιδιά άστεγα

Ø  παι­διά που λιμοκτονούν

Ø  παιδιά στρατιώτες.