Στεφάνου Γρηγόρης

φιλολογία + διδασκαλία.

αναδημοσίευση απο την εφημ ΤΑ ΝΕΑ

Λογοτεχνία Κατεύθυνσης .

 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1. Ο Κ.Π.Καβάφης στον Καισαρίωνα προσπαθεί να συγκεράσει το ιστορικό, το αισθησιακό και το δραματικό στοιχείο. Να σχολιαστεί η παραπάνω άποψη.
2. Τι προσπαθεί να πετύχει ο ποιητής με την χρήση του πληθυντικού αριθμού:«Βερενίκες» και «Κλεοπάτρες»;
3. Να σχολιάσετε τη γλώσσα και το ύφος του ποιήματος

. 4. Ποιος κατά τη γνώμη σας είναι ο στόχος του ποιητή;

5. Να εντοπίσετε το κοινό σημείο που εμφανίζεται ως προς το περιεχόμενο του ποιήματος «Καισαρίων» με το ποιήμα «Τέμεθος Αντιοχεύς 400 μ.χ» που ακολουθεί. Κ.Π.Καβάφης Τέμεθος, Αντιοχεύς 400 μ.χ Στίχοι το νέου Τεμέθου το ρωτοπαθο ς. Με τίτλον «^Ο Εμονίδης»-το Αντιόχου Επιφανο ς Ϊ προσφιλής τα ρος· νας περικαλλής νέος κ Σαμοσάτων. Μά iν Cγιναν ο στίχοι θερμοί, συγκινημένοι εrναι πού Ϊ Εμονίδης ( πό τήν παλαιάν κείνην ποχή· τό κατόν τριάντα πτά τ ς Βασιλείας ^Ελλήνας-Dσως καί λίγο πρίν) στο ποιήμα τέθη ς kνομα ψιλόν· ε άρμοστον κ τούτοις.
Μιά γάπη το Τεμέθου τό ποιήμα κφράζει ραίαν κι ξίαν α το. Εμε ς ο μυημένοι ο φίλοι του ο στενοί· μείς ο μυημένοι γνωρίζουμε για ποιόνα γράφησαν ο στίχοι. Ο νίδεοι Αντιοχε ς διαβάζουνΕμονίδην.

 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποιήμα στις δυο πρώτες στροφές έχει ιστορικό χαρακτήρα γιατί ο ποιητής αναφέρεται στο περιεχόμενο της συλλογής των επιγραφών που αφορούν τους Πτολεμαίους, ενώ γίνεται μία μικρή μνεία στον Καισαρίωνα ως πρόσωπο ιστορικό. Με έμμεσο τρόπο δίνονται ιστορικές πληροφορίες ενώ στο τέλος της στροφής, ο ποιητής αναφέρεται στην κατάληψη της Αλεξάνδρειας από τις ρωμαϊκές λεγεώνες το 30 π.χ και στον θάνατο του Καισαρίωνα. Εν συνεχεία στην τρίτη στροφή στους στίχους 20-25 διαφαίνεται καθαρά ο αισθησιακός χαρακτήρας του ποιήματος. Ο Κ.Π.Καβάφης πλάθει τη μορφή του όμορφου και νεαρού Καισαρίωνα. Η ομορφιά του είναι ονειρώδης και συμπαθητική και η λυρικότητα κατακλύζει τον ποιητή. Στο τέλος συνυπάρχει το δραματικό με το ιστορικό στοιχείο. Ο θάνατος του Καισαρίωνα αφενός αποτελεί ένα ιστορικό γεγονός, αφετέρου όμως έχει και δραματικό χαρακτήρα γιατί είναι άδικος και τραγικός. Ο Καισαρίων αποτελεί ένα πρόσωπο συντριμμένο, υποταγμένο στη μοίρα του, ανίκανο να αντιδράσει, που ταλανίζεται από τα λάθη της μητέρας του. Μας θυμίζει ένα παιδί που βγαίνει από αρχαία τραγωδία. Πίσω από αυτόν κρύβονται όλοι οι ηττημένοι και αδικημένοι της ζωής.
2. Η αντίθεση «Κλεοπάτρες» και «Βεατρίκες» από τη μια και ο «Καισαρίων» από την άλλη έχει ως απώτερο στόχο να τονιστεί η μοναδικότητα και η ιδιαιτερότητα της παρουσίας του Καισαρίωνα, που τελικά αποτέλεσε την αφόρμηση της ποιητικής δημιουργίας του Καβάφη. Η χρήση του πληθυντικού αριθμού έρχεται να δηλώσει και την υποβαθμιστική αντίληψη του Καβάφη για τις ιστορικές προσωπικότητες των γυναικών. Η παρουσία αυτών των γυναικών όσο λαμπρή και ξεχωριστή αν θεωρείται, δεν διαφέρει ιδιαίτερα με τις υπόλοιπες γνωστές ιστορικές προσωπικότητες. Η ειρωνικότητα είναι το κυρίαρχο χαρακτηριστικό αυτών των στίχων. Ουσιαστικά αποτελεί μια τυπική εξομοίωση αυτών των προσωπικοτήτων με όλες τις άλλες ιστορικές φυσιογνωμίες.
3. Η γλώσσα του ποιήματος είναι δημοτική με πολλούς λόγιους τύπους. «εν μέρει», «επιχείρησις των», «είλκυε», «εν τη λύπη σου» και λέξεις του ιδιώματος της Κωνσταντινούπολης («εμορφιά», «με φάνηκε»). Το ύφος του ποιήματος κινείται σε δύο επίπεδα. Στην πρώτη και τη δεύτερη ενότητα είναι ειρωνικό, πεζολογικό και αφηγηματικό χωρίς την παρουσία επιθέτων και σχημάτων λόγου. Στην τρίτη ενότητα γίνεται πιο ζωντανό, παραστατικό, ποιητικό και στο τέλος δραματικό. Ο Κ.Π.Καβάφης περιγράφει με έντονη λυρικότητα τον νεαρό Καισαρίωνα. Γενικά, όμως το ύφος ολάκερου του ποιήματος χαρακτηρίζεται για την ακροβολογία, τη λιτότητα και τη σαφήνεια.
4. Ο στόχος του ποιητή είναι να τονίσει τη μεγάλη δύναμη της ποίησης, η οποία επιστρατεύεται για να καλύψει το κενό που άφησε η ιστορία και να αποκαταστήσει την αδικία που έκανε στον νεαρό Καισαρίωνα. Η ποιήση αποτελεί τον αέναο ουρανό του ποιητή που τον βοηθά να σκιαγραφήσει τη μορφή του νεαρού Καισαρίωνα και να υμνήσει την ομορφιά του, εσωτερική και εξωτερική, που χάνεται ανεπάντεχα στην πιο τρυφερή τους ηλικία. Ο αναγνώστης παρατηρεί την απογοήτευση του ποιητή βλέποντας την ομορφιά να χάνεται άδικα και άδοξα και τη θέση της να παίρνει η ασχήμια και η φαυλότητα. Ο Γ. Θεμέλης επισημαίνει αναλογίες ανάμεσα στον ποιητή και το ποιητικό υποκείμενο. Ο Κ.Π.Καβάφης στρέφεται προς αυτόν τον άνθρωπο, γιατί είναι και ο ίδιος ένα μ΄αυτό και η εποχή του σε γενικές γραμμές, ύστερα από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, έχει τα γνωρίσματα της παρακμής μοιάζει πολύ με την Αλεξανδρινή, προς την οποία στρέφεται ο ποιητής. Επίσης στο ποιήμα αυτό ο ποιητής εξομολογείται την διαδικασία που ακολουθεί για τη δημιουργία ενός καβαφικού ποιήματος.Εξηγεί ότι αντλεί τα θέματά του από την ιστορία (των ελληνιστικών χρόνων). Κυρίως ελκύεται από ιστορικά πρόσωπα για τα οποία δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες. Το γεγονός αυτό τον βοηθά να πλάσει ελεύθερα τις μορφές αυτές χρησιμοποιώντας την έμπνευση και την ποιητική του έκφραση. Οπότε ο στόχος που υπηρετεί το συγκεκριμένο ποιήμα είναι διπλός.
5. Και τα δυο ποιήματα δηλώνουν την αφόρμηση της ποιητικής δημιουργίας του Καβάφη. Στον «Καισαρίωνα» πηγή έμπνευσης αποτελεί ένα πρόσωπο που μπορεί να εμφανίζεται ιστορικά ασήμαντο, αλλά αυτή η ιστορική ανυπαρξία και η αδικία ωθούν τον Καβάφη να επιστρατεύσει την ποίηση και να αναγάγει τον Καισαρίωνα σε σημαντική ποιητική φυσιογνωμία. Ο ποιητής αποκαθιστά την ιστορική αδικία και φέρνει στην επιφάνεια σκέψεις και συναισθήματα που η επιστήμη της ιστορίας δε θα μπορούσε έτσι κι αλλιώς να αποδώσει μια και δεν έχει ούτε τα μέσα αλλά ούτε και τη φιλιδοξία.
Στον «Τέμεθο», ο Τέμεθος συγκινείται από τον Εμονίδη οπότε τα συναισθήματα θαυμασμού και αγάπης γι΄αυτόν γίνονται η αφόρμηση, για να γράψει ένα ποιήμα. Τον ποιητή Τέμεθο τον αφήνει αδιάφορο η ιστορική παρουσία του Αντίοχου που προσδίδει κύρος στον Εμονίδη και ενδίδει ποιητικά στα συναισθήματα που του γέννησε. Ο Εμονίδης καταξιώνεται μέσα από το ποιήμα και παραδίδεται στην ιστορία και στην μνήμη των ανθρώπων. Ως ένδειξη τιμής ο Τέμεθος επιλέγει μάλιστα να τιτλοφορήσει το ποιήμα του με το όνομα «Εμονίδης».

Advertisements

25/11/2007 - Posted by | Uncategorized

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: